Ұлттар Лигасы: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: {{Infobox Geopolitical organization |native_name= {{Collapsible list |title = <center> Ұлттар Лигасы </center>}} |image_flag = Symbol_of_the_League_of_Nations.svg |l...)
 
Өңдеу түйіні жоқ
}}
 
'''Ұлттар Лигасы''' - [The League of Nations] - [[1919]] — 46 ж.жыл жұмыс істеген халықаралық [[ұйым]]. [[Париж]] бітім конференциясының ([[1919]] - [[1920]]) нәтижесінде құрылды. Ұлттар Лигасының жарғысын [[Т.В. Вильсон]] бастаған арнайы комиссия жасады. Лига әлем халықтары арасында ынтымақтастықты дамытуға, бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз етуге тиісті болды. Ұлттар Лигасының құрылуы халықар. қатынастардың жаңа қағидаларының қалыптасуына негіз салды. Жарғы бойынша мемлекеттер арасындағы даулы мәселелерді соғысқа жүгінбей, бейбіт келіссөздер арқылы шешу белгіленді. Жарғыға алғашқыда 44 мемлекет қол қойды. [[АҚШ]] Ұлттар Лигасы. жарғысын қабылдамай оған мүшелікке енген жоқ. Ұлттар Лигасының дербес қарулы күштері болмады, сондықтан басқыншы мемлекеттерге қарсы дипломат.дипломатиялық, экономикалық санкциялар ғана қолдана алды. Ұлттар Лигасының негізгі органдары — Жиналыс ([[Ассамблея]]), [[Кеңес]], тұрақты хатшылық және оның жанындағы халықар.халықаралық сот палатасы, халықар.халықаралық еңбек ұйымы болды. Ассамблея сессиясы жылына бір рет (қыркүйекте) шақырылды. Жарғы бойынша [[Ассамблея]] шешімдері бірауыздан қабылдануға тиіс болды. Ұлттар Лигасы-ныңЛигасының негізгі органдары Женевада орналасты. [[Антанта]] елдерінің [[Германия]] мен [[Осман]] сұлтандығының отарларын бөлісіп алу ниетіне орай, Ұлттар Лигасы-ныңЛигасының жарғысына мандаттық жүйені бекіткен бап енгізілді. Антанта елдері жаңа отарларды билеуге белгілі бір мерзімге Ұлттар Лигасынан мандат алатын болды. [[Мандат]] бойынша бағындырылған ел дамудың белгілі бір дәрежесіне жеткен кезде, мандаттың күші жойылып, оған тәуелсіздік беріледі. Алайда 2-дүниежүз.дүниежүзілік соғысқа дейін мандаттың күші жойылып, тәуелсіздік алған ел болған жоқ. 1-дүниежүз.дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропада бірқатар жаңа мемлекеттер пайда болды. [[Польша]] тәуелсіздік алды және ол өзін 3 рет бөліске салғанда айрылып қалған жерлерінің біразын қайтарып алды. [[Габсбургтер]] империясының ыдырауы нәтижесінде [[Чехия]] мен [[Словакия]] тәуелсіздік алып, [[Чехословакия]] республикасы құрылды. Оңтүстік славян жерлері бірігіп, [[1918]] ж. Серб, хорват, словен корольдігін құрды (ол [[1929]] жылдан бастап [[Югославия]] деп аталды). [[1917]] — [[1920]] ж.жылдары [[Ресей]] империясынан бөлініп шығып, [[Финляндия]], [[Эстония]], [[Литва]], [[Латвия]] тәуелсіз мемлекеттерге айналды. Алғашқы жылдары Ұлттар Лигасы. Кеңес мемлекетін мойындамай, оған қарсы күрес жүргізді. Дегенмен, Ұлттар Лигасы. мемлекеттер арасындағы көптеген келіспеушіліктерді шешуге ат салысты. Локарно конференциясының шешімі бойынша 1926 ж.жылы Ұлттар Лигасы-наЛигасына Германия қабылданды. 1928 ж.жылы Бразилия Ұлттар Лигасынан шықты. [[1931]] — [[1933]] ж.жылы [[Жапония]] Солтүстік-Шығыс Қытайды ([[Маньчжурия]]) басып алды да, “[[Маньчжоу-Го]]” деп аталған “қуыршақ” мемлекет құрды. Осыған байланысты Қытай Ұлттар Лигасы-наЛигасына арыз жолдады. 1933 ж.жылы Ұлттар Лигасы. Маньчжоу-Го мемлекетін мойындамау және Жапонияның халықар.халықаралық шарттарды сақтауға тиісті екендігі туралы қарар қабылдады. Бұған жауап ретінде [[1933]] ж.жылы 27 наурызда Жапония Ұлттар Лигасы-нанЛигасынан шығып кетті. Германияда өкімет басына келген фашистік партия бүкіл Еуропаны басып алу және дүние жүзіне үстемдік орнату мақсатын қойды. Бұған Ұлттар Лигасы. бөгет болатындықтан, [[1933]] ж.жылы 19 қазанда Германия мүшеліктен шықты. [[1934]] ж.жылы 18 қыркүйекте Ұлттар Лигасы-наЛигасына КСРО қабылданды. [[1935]] ж.жылы Эфиопияға шабуыл жасағаннан кейін Италия да Ұлттар Лигасы-нанЛигасынан шығарылды. [[1939]] ж.жылы 30 қарашада Кеңес Одағының Финляндияға шабуыл жасауына байланысты Ұлттар Лигасы. оны 14 желтоқсанда Лига қатарынан шығарып тастады. Алайда Ұлттар Лигасы.Лигасының арқылы 2-дүниежүз.дүниежүзілік соғысты болдырмау әрекеті жүзеге аспады. Соғыстан кейін 1946 ж.жылы сәуірде арнайы шақырылған Ассамблеяның шешімімен Ұлттар Лигасы. өз қызметін тоқтатты. Ұлттар Лигасы. жарғысы негізінде [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] құрылып, өз қызметін бастады.
 
== Ескертпелер==
1371

өңдеме