Кварц — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
[[File:Quartz Brésil.jpg|thumb|Кварц]]
'''''Кварц''''',''шынытас'' – табиғатта ең көп таралған тау жынысын түзуші минерал. Оксидтер класына жатады, химиялық формуласы ''SіO2''. Кварцтың 12 [[полиморфтық]] түрі анықталған. Оның ішінде негізгілері – =K. (''тригональдік [[сингония]]да, төмен температуралы''), =K. (''гексагональдік сингонияда, жоғары температуралы''), ''2 – [[тридимит]]'' (''гексагональдік''), ''b – [[кристобалит]]''(кубтық). Кварц
әр түрлі жыныстарда [[ксеноморфты]] агрегаттар, ұсақ түйірлі масса, жеке, қосарланған кристалдар, [[друза]]лар түрінде кездеседі. Табиғатта салмағы 40 т-дай кварц кристалдары табылған. Кварцтың ''қаттылығы'' 7, ''меншікті салмағы'' 2,6 г/см3, ''балқу температурасы'' 1710С, шыныша жылтыр, ультракүлгін сәулені жақсы өткізеді, [[пьезоэлектрлік]] қасиеті бар. Түсіне байланысты кварц әр түрлі аталады: оның таза, мөлдір, ашық түсті ақаусыз кристалы ''асыл тас'' қатарына жатады. Олар: ''тау хрусталі (мөлдір), [[аметист]] (күлгін көк),[[ раухтопаз]] (көкшіл, мөлдір), [[морион ]](қара), [[аквамарин]] (сарғылт, күрең, қызыл), [[цитрин]] (алтындай сары), [[празем]] (мөлдір жасыл)'', т.б. Кварц дала шпаттары, [[слюда]]лар сияқты минералдармен бірге магматекті қышқыл жыныстардың, [[гидротермальдік]] желілердің, [[пегматит]]тердің,[[метаморфтық]] жыныстардың басты жыныс құраушы минералы ретінде кең тараған. Кварцтың әсем түстілері зергерлік бұйымдар жасауға, түссіз, мөлдір таза кристалдары оптикалық аспаптар, ал кейбіреулері ([[агат]]) дәлдігі жоғары механизмдердің бөлшектерін (''призма, ось, тірек'', т.б.) жасау үшін, [[пьезооптикалық]] ақаусыз ірі кристалдар ''радиотехникада'' пайдаланылады. Кварцтан ''қышқылға, отқа және химиялық әсерлерге'' шыдамды берік ''ыдыс, кварц лампасы, абразиялық материалдар'' даярланады.'' Шыны, керамика өндірісінде, металлургияда'' кварцты [[флюс]] ретінде пайдаланады. <ref name="source1">Қазақ энциклопедиясы</ref>
267

өңдеме