Атмосфералық жауын-шашын — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
r2.7.2) (Боттың түзеткені: id:Presipitasi (meteorologi); косметические изменения
No edit summary
ш (r2.7.2) (Боттың түзеткені: id:Presipitasi (meteorologi); косметические изменения)
[[imageСурет:MeanMonthlyP.gif|right|400px|Орташа айлық жауын-шашын|right]]
'''Атмосфералық жауын-шашын''' — [[ауа райы]] мен [[климат]] элементтерінің бірі; жер (немесе су) бетіне [[бұлт|бұлттан]]тан жауатын не оның бетіне су буының қойылуы салдарынан тікелей ауадан белініп шығатын қатты немесе сұйық күйіндегі су. Бұлттардан жауатын атмосфералық [[жауын-шашын|жауын-шашынның]]ның ішінде мыналарды айырады: [[қар|қарлы]]лы [[жаңбыр]], соқта қар, [[жаңбыр]], түйіршік қар, қиыршың қар, қиыршық [[мұз]], бұршаң тағы басқалар. Жер беті мен нәрселерге ауадан бөлініп түсетін атмосфералық жауын-шашынның мынадай түрлері болады: [[шың]], [[қырау]], [[қылау]], [[көкмұз]] (ожеледь). Бұлттардан бөлініп шыгатын атмосфералық жауын-шашын негізгі үш топқа бөлінеді: аң [[жауын]], [[нөсер]], [[сірікпе]]. Нөсер күйінде жауатын атмосфералық жауын-шашынның алдында нажағай ойнайды. Атмосфералық жауын-шашынның мөлшері жауған су қабатының қалыңдығын көрсететін миллиметрмен өлшенеді. Атмосфералық жауын-шашын жер бетіне біркелкі жаумайды. Ол атмосфераның жалпы циркуляциясының жүйесінде белгілі бір жердің алатын географиялық орнына, [[теңіз|теңіздің]]дің жақындығына немесе қашықтығына, [[рельеф|рельефке]]ке (таулар өздерінің жел жақ беткейлерінде ылғалды көбірек ұстап қалады) байланысты. Жер шарында жауын-шашын ең көп жауатын жер Үндістандағы Черрапунджи деген жер; мұнда 12 600 лшге дейін жаңбыр жауады, Сахара тағы басқалар. шөлдерде бірнеше жыл ішінде жаңбыр тіпті жаумайтын да кездер болады.</br>
Қазақстанда А. ж.-ш-ның ең көп жауатын өңірі – Алтай тауының батыс беткейлерінде (1500 мм), ал ең аз жауын-шашын Арал Қарақұмы мен Балқаш көлінің батыс жағалауында байқалады.<ref>*[[Қазақ энциклопедиясы]]</ref>
 
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
* Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.
<references/>
 
[[Санат:Қазақстан табиғаты]]
[[Санат:Геология]]
 
[[ltg:Krytuli]]
 
[[ar:هطول]]
[[hr:Oborina]]
[[hu:Csapadék]]
[[id:Presipitasi (meteorologi)]]
[[is:Úrkoma]]
[[it:Precipitazione (meteorologia)]]
[[la:Praecipitatio]]
[[lt:Krituliai]]
[[ltg:Krytuli]]
[[lv:Nokrišņi]]
[[mk:Врнежи]]
29 229

өңдеме