Өзендердің қоректенуі — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
'''Өзендердің қоректенуі''' (''Питание рек'') — ғаламшардағы өзендердің негізгі [[атмосфера]]лық жауын-шашындар арқылы қоректенуі. [[Жаңбыр]] және [[көктем]]гі қар суының бір бөлігі буланса, ал екінші бөлігі алаптың бетімен өзен жүйесіне жиналады. Біраз бөлігі топырақ пен [[грунт]]қа сіңеді, жер асты суларының қорын молайтады. Сонымен қатар өзеннің аңғарын су шаюы процесі де арнаны тереңдете түсіп, жер асты су қабатын қоректендіреді. Биік таулы және [[полярлық аудандар]]да өзендер жоғарыда көрсетілген қоректену көздерімен қоса мұздықтар мен мәңгі қарлардың суымен де қоректенеді, яғни [[қар]], [[жаңбыр]], [[жер асты сулары]] мен [[мұздық]]тар өзеннің қоректену көздері болып табылады. Кейбір жағдайларда қоректену көздерінің жеке түрлерінің рөлін айкындау қиын, ондай жағдайда ''"аралас қоректену"'' терминін қолданады. [[Мұздық]] қоректену көзі бар өзеннің сулылығы жазда ұлғаяды. Мысалы, [[Орталық Азия]] мен [[Үлкен Кавказ]] таулы өзендерінің жоғары ағыстарында мұздық қоректену көзі басым келеді. Аралас қоректену көзі өзендерде ең көп тараған. Қоректену көздерінің ара қатынасы әр түрлі аудандарда бірдей емес. Олар бір өзеннің өзінде [[маусым]] сайын құбылып отырады. Бұл өзгешеліктер негізінен [[климат]]тық жағдайларға, жауын-шашын режіміне және жыл бойындағы ауаның температурасына тәуелді.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – [[Алматы]], Мектеп, 2002.</ref>
 
==Өзендердің мұздықпен қоректенуі==
Өзендердің мұздықпен қоректенуі - өзендердің мұздықтардан ағып келетін сумен қоректенуі. [[Гляциология|Гляциологияда]] өзендердің мұздықпен қоректенуіне мұздықтағы көп жылдық мұздың, қардың, қиыршық мұздың және абляция атырабындағы маусымдық қардың еруі де жатады.<ref name="name"> Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref>
 
==Өзеннің қызылсу мұзының суымен қоректенуі==
Өзеннің [[Қызылсу мұзының суы|қызылсу мұзының суымен]] қоректенуі – қызылсу мұзының еруі және оның су таскындарымен бұзылуының нәтижесінде еріген қызылсу мұзы суларының беткі ағынды суларға келіп қосылуы.<ref name="name"> Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref>
 
==Тағы қараңыз==
2208

өңдеме