Синоним — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: '''Синоним''' (грекше synonymos — мағыналас, мәндес) — тұлғалары әр түрлі, мағынасы жақын сөздер. Тілдер...)
 
'''Синоним''' (грекше {{lang-el|''synonymos''}} — мағыналас, мәндес) — тұлғалары әр түрлі, мағынасы жақын сөздер. Тілдердің дамып жетілуі, оның сөз байлығынан, оралымдағы синонимдерінің молдығынан көрінеді. Синоним ретінде жұмсалатын мәндес сөздер тобы синонимдік қатар немесе синонимдік [[ұя]] деп аталады. Синонимдік қатар құрамындағы мағыналық тұрғыдан ұйыстырып тұрған сөзді тірек сөз не доминант дейміз. Синонимдік қатарға енген сөздердің мағыналық тұрғыдан айырмасы болады. Мыс., құлшыну — белсену, соғыс — ұрыс, жабу — кілттеу сөздерінің мағыналық салмағы әр түрлі. Синоним сөздерді үш түрлі белгілері арқылы тануға болады: мағыналық реңк (бала — перзент, ұстаз — мұғалім), стильдік реңк (еліру — желпілдеу, ақсақал — қария), сөз қолданысындағы реңктер (өмір — ғұмыр, биік тау — бойшаң адам). Синонимдер мынадай жағдайларда қолданылады: 1) мәтінде бір рет пайдаланылған сөзді қайталамау үшін; 2) бір ұғымды түрлі белгілермен жан-жақты сипаттау мақсатында; 3) мағыналас екі сөз қатар келсе, алдыңғысы соңғысын анықтап, мағынасын күшейтеді. Мұндай сөз қолданысын плеоназм дейді. Мыс., заңғар биік тау, құр бекер жүру; 4) Синонимдер фразеологизмдерде кездеседі. Мыс., Бармақ шайнап, сан соғып, құсамен өткен өмір ғой — бұл да бір. 5) Сөздің орнына оның жеке түсінігін перифраза тәсілімен сипаттау арқылы; мыс.,[[ Астана]] деудің орнына Қазақстанның астанасы; 6) Мағынасы жағымсыз сөздерді эвфемистік тәсілмен жұмсартып, жеңілдетіп айту. Мыс., өлді — о дүниелік болды, қартаю — жасы ұлғаю, т.б.
*Синонимдік қатарға енген сөздердің мағыналық тұрғыдан айырмасы болады. ''Мысалы'', құлшыну — белсену, соғыс — ұрыс, жабу — кілттеу сөздерінің мағыналық салмағы әр түрлі.
== Пайдаланған әдебиет==
*Синоним сөздерді үш түрлі белгілері арқылы тануға болады:
#мағыналық реңк (бала — перзент, ұстаз — мұғалім);
#стильдік реңк (еліру — желпілдеу, ақсақал — қария);
#сөз қолданысындағы реңктер (өмір — ғұмыр, биік тау — бойшаң адам). *Синонимдер мынадай жағдайларда қолданылады:
#мәтінде бір рет пайдаланылған сөзді қайталамау үшін;
#бір ұғымды түрлі белгілермен жан-жақты сипаттау мақсатында;
#мағыналас екі сөз қатар келсе, алдыңғысы соңғысын анықтап, мағынасын күшейтеді. Мұндай сөз қолданысын [[плеоназм]] дейді.
''Мысалы'', заңғар биік тау, құр бекер жүру;
#Синонимдер [[фразеологизм|фразеологизмдерде]] кездеседі.
''Мысалы'', Бармақ шайнап, сан соғып, құсамен өткен өмір ғой — бұл да бір.
#Сөздің орнына оның жеке түсінігін [[перифраза тәсіл|перифраза тәсілімен]] сипаттау арқылы; ''Мысалы'',[[ Астана]] деудің орнына Қазақстанның астанасы;
#Мағынасы жағымсыз сөздерді [[эвфемистік тәсіл|эвфемистік тәсілмен]] жұмсартып, жеңілдетіп айту.
''Мысалы'', өлді — о дүниелік болды, қартаю — жасы ұлғаю, т.б.
<ref> Тіл білімі терминдерінін түсіндірме сөздігі — Алматы.
"Сөздік-Словарь", 2005. ISBN 9965-409-88-9</ref>
 
== Пайдаланған әдебиет==
<references/>
 
[[Санат: Тіл білімі]]
{{stub}}
[[Санат: ]]
 
{{stubStub}}
{{wikify}}
[[Санат:Қоғамдық ғылымдар]]
1150

өңдеме