Жұқпалы аурулар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
'''Жұқпалы аурулар''' — зардапты [[Вирустар|вирустардың]], микоплазмалардың, хламидийлердің, риккетсиялардың, спирохеталардың [[Организм|организмге]] еніп, онда өсіп-өну және өмір сүру салдарынан туатын аурулар. Жұқпалы ауруларды кейде тек «[[инфекция]]» деп те атайды.
 
Олар: а) [[ішек|ішектің]]; б) жоғарғы тыныс жолдарының; в) [[қан|қанның]]; г) сыртқы қабықтардың[[қабық]]тардың аурулары болып бөлінеді.<br>Ішек ауруларында (мысалы А-гепатиті) вирус [[ас]] қорыту жолдарына [[ауыз|ауыздан]] кіріп, ішектен нәжіспен бірге шығады. Тыныс жолдары ауруында шырышты қабықтар зақымданады және организмге вирус: [[ауа|ауамен]] кіреді. Қан немесе трансмиссивті аурулар (әртүрлі энцефаломиелиттер, гемаррагиялық безгектер) аурудан сау адамға[[адам]]ға және жануарларға қан; сорғыш [[насекомдар]] арқылы беріледі, кейде қосалқы көмекшілері болады, көбінесе табиғи-ошақты болып келеді. Сыртқы қабықтардың аурулары ([[құтыру]], [[аусыл]], [[делбе]]) жанасудан, қарым-қатынаста болудан тарайды. Вирустардьң организмде өсіп-өну және шоғырлану ерекшеліктеріне сай оларды ''ошақты[[ошақ]]ты'' және ''жалпы'' деп бөледі. Біріншісінде қоздырғыштардың әсері тек енген жерде көрінеді, ол сол жерде есіп-өнеді (мысалы ішекте, не тыныс жолдарында). Екіншісінде вирустар енген жерінде көбейіп, денеге[[дене]]ге тарайды да, басқа ағзаларда екінші үлкен ошақ құрайды ([[шешек]], [[қызылша]], [[полиомиелит]]). Аурудың мерзімінің ұзақтығына, белгілерінің көрінуіне және қоздырғыштың сыртқы ортаға[[орта]]ға шығып тұруына байланысты олар ''жіті'' және ''созылмалы'' болып бөлінеді. Жітілері тез жазылады, вирустан да тез құтылады. Ал созылмалысы біресе айығып, біресе қайталап көпке созылады. Өз алдына бір бөлек түрі — ''баяу ауру''. Бұл түрінде вирус организмде көпке дейін сақталып, ауру ұзаққа созылады және клиникалық белгілері көмескілеу болады. Ал ауру белгілерінің мүлдем болмайтын түрін инаппаранттык деп атайды. Мұнда организмнен ауру қоздырғышы, шығып кетеді де, [[иммунитет]] пайда болады. Аурудың ''латентті'' (жасырын) деген де түрі бар. Онда вирус организмде өте ұзақ уақыт өмір сүреді.<ref> Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. –Алматы, Ана тілі, 1993. ISBN 5-630-0283-X</ref>
 
 
7596

өңдеме