Марксизм: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
Өңдеу түйіні жоқ
Өңдеу түйіні жоқ
'''Марксизм''' — [[1840 жыл|19 ғ-дыңғасырдың 40-жылдары]] [[Карл, Маркс|К.Маркс]] пен Ф.[[Энгельс|Ф.Энгельс]] негізін қалаған [[философиялық көзқарастар жүйесі|философиялық]], [[экономикалық көзқарастар жүйесі|экономикалық]] және [[әлеуметтік-саяси көзқарастар жүйесі]]. М-ніңМарксизмнің теор.теориялық қайнар көзі — классик.классикалық [[неміс философиясы]] (Г.[[Гегель], Л.[[Фейербах]]), классик.классикалық [[ағылшын саяси экономиясы]] (А.[[Смит]] және Д.[[Рикардо]]) және [[француз утопилықутопиялық социализм ілімі|француз утоп.утопиялық социализм ілімі]] (Ш.[[Фурье]], Р.[[Оуэн]] және [[Сен-Симон]]).Марксизмнің Философия саласында М. [[табиғат]]мақсаты, [[қоғам]]қоғамның меннегізгі ойлауқозғаушы дамуыныңкүші жалпыретінде заңдарынжұмысшы ([[қарама-қарсылықтардыңтабының бірлігімаңызын ментеориялық күресі заңы]], [[терістеуді терістеу заңы]],негіздеу тболды.б.), [[Гегельдің<ref>Орысша-қазақша идеалистікзаңдық философиясы]]түсіндірме ережелерін тұжырымдап, қоғамды, ең алдымен, экономиканы талдау кезінде қолданды. Мсөздік-нің түйінді идеялық қағидалары — қосымша [[құн]] және [[өндіріс]]ті қоғамдастыру түсініктеріне негізделген [[капитализмнің экономикалық жүйесін|капитализмнің эконанықтамалық. жүйесін]] талдау, [[тарихи материализмнің философиялық жүйесі|тарихи материализмнің филос. жүйесі]], соның ішінде [[пролетариат]]тың тарихи рөлі туралы қорытындылары [[1950 жыл|19 ғ-дың 2-жартысында]]Алматы: [[жұмысшы қозғалысы]]ның негізгі идеологиясына айналды. М. дүниені кең ауқымда қайта құрудың белгілі бір үлгісін қалыптастыруғаЖеті бағытталдыжарғы, жаппай әлеум2008., [[руханиISBN көзқарастар төңкерісі]] идеясын жариялады. Классик. М. ымырасыздығымен, іске асатын жобасының зардаптары туралы мәселені шешудегі қаталдығымен ерекшеленді. М. соц. төңкеріс нәтижесінде [[пролетариат диктатурасы]]н, екі кезеңнен ('''[[социализм]] мен [[коммунизм]]''') тұратын коммунистік қоғам орнатуды мақсат етті. М9965-дегі аш11-қан қоғамдық274-экон. [[формация теориясы]] бойынша жаңа өндіргіш күштер мен күні өткен өндірістік қатынастардың арасында жанжал шығып, әлеум. төңкеріске әкеледі. Нәтижесінде бір формация екіншімен ауысады. 6<br/ref>
 
Философия саласында марксизм [[табиғат]], [[қоғам]] мен ойлау дамуының жалпы заңдарын ([[қарама-қарсылықтардың бірлігі мен күресі заңы]], [[терістеуді терістеу заңы]], т.б.), [[Гегельдің идеалистік философиясы]] ережелерін тұжырымдап, қоғамды, ең алдымен, экономиканы талдау кезінде қолданды. Марксизмнің түйінді идеялық қағидалары — қосымша [[құн]] және өндірісті қоғамдастыру түсініктеріне негізделген [[капитализмнің экономикалық жүйесін|капитализмнің экономикалық жүйесін]] талдау, [[тарихи материализмнің философиялық жүйесі|тарихи материализмнің философиялық жүйесі]], соның ішінде [[пролетариат|пролетариаттың]] тарихи рөлі туралы қорытындылары 19 ғасырдың 2-жартысында [[жұмысшы қозғалысы]]ның негізгі идеологиясына айналды. Марксизм дүниені кең ауқымда қайта құрудың белгілі бір үлгісін қалыптастыруға бағытталды, жаппай әлеуметтік, [[рухани көзқарастар төңкерісі]] идеясын жариялады. Классикалық марксизм ымырасыздығымен, іске асатын жобасының зардаптары туралы мәселені шешудегі қаталдығымен ерекшеленді. Марксизм социалистік төңкеріс нәтижесінде пролетариат диктатурасын, екі кезеңнен ([[социализм]] мен [[коммунизм]]) тұратын коммунистік қоғам орнатуды мақсат етті. Марксизмдегі аш-қан қоғамдық-экономикалық [[формация теориясы]] бойынша жаңа өндіргіш күштер мен күні өткен өндірістік қатынастардың арасында жанжал шығып, әлеуметтік төңкеріске әкеледі. Нәтижесінде бір формация екіншімен ауысады. <br>
<br>
'''М.Марксизм ілімі бойынша тарих барлығы бес формациядан:'''
[[алғашқы қауым]]дық, [[құл иеленушілік]], [[феодализм|феод.]], [[капитализм|капит.]] және [[коммунизм|коммунистік]] формациялардан тұрады. <br>
Соңғысы адамзат дамуының ең биік сатысы деп саналды. Дегенмен, М.марксизм қоғам өміріндегі әлеум.әлеуметтік және саяси үдерістерге үстірт қарады, түпкі мақсатқа жетуде қантөгіске толы тап күресіне басымдық берді, оның қоғам дамуының ағымына қарай икемділігі шамалы болды. 19 ғ-дыңғасырдың аяғынан бастап М.марксизм [[социал-демократиялық қозғалыс|социал-демокр.демокриялық қозғалыстың]] негізгі [[идеология]]сынаидеологиясына айналды.<br>
Бірақ 20 ғ-дың бас кезінде бұл қозғалыс екіге бөлінді:
# 1. [[В.И. [[Ленин]], т.б. бастаған төңкерісшіл бағыт.
# 2. Э.Бернштейн, т.б. бастаған реформашылдық бағыт.<br>
[[Реформа|Реформашылдар]]шылдар бірте-бірте М-ніңмарксизмнің негізгі теорияларынан бас тартып, қазіргі Бат.Батыс Еуропа елдеріндегі социал-демокр.демокриялық идеологияны қалыптастырды. Ал Ленин бастаған солшыл күштер [[Ресей|Ресейдегі ]]дегі [[Қазан төңкерісі|Қазан төңкерісінен]]нен кейін [[коммунистік тоталитарлық жүйе]]ніңжүйенің негізін қалады. [[1990 жыл|1990 жылға]] дейінгі кезеңде М.марксизм соц.социалистік елдердегі мемл.мемлекеттік идеологияға айналды. Соц.Социалистік жүйе құлағаннан кейін, М-дімарксизмді зерттеп, баға беретін жаңа кезең басталды. ''А. Қалибасұлы''<ref>"[[Қазақ Энциклопедиясы]]", 6 том</ref> <ref> Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, "Зияткер" ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2 </ref>
 
==Пайдаланған әдебиет==
[[Санат:М]]
[[Санат:Экономика]]
[[Санат:Құқық]]
[[Санат:Заң]]
 
{{wikify}}
{{stub:Заң}}
 
{{Stub:Қаржы-экономика}}
5455

өңдеме