Бентос: нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
No edit summary
No edit summary
[[Сурет:Underwater mcmurdo sound.jpg|thumb|right]]
'''Бентос''' (грек. benthos – тереңдік) — су қоймаларының түбіндегі организмдер жиынтығы. [[Өсімдіктер]] [[бентос|бентосы]] (фитобентос) тайыз жағалау зонада орналасады; [[жануарлар]] бентосы (зообентос) барлық тереңдікте болады. [[Бентос]] — көптеген [[балықтар|балықтардың]] жемі. Мұхиттар мен теңіздердің, құрлықтағы суқоймасының түбіндегі саз-топырақ бетінде және арасында [[тіршілік]] ететін организмдер жиынтығы. Бентос [[фитобентос]] (өсімдік) және [[зообентос]] (жануарлар) болып бөлінеді. [[Зообентос]] жануарларының мынадай түрлері бар: инфауна – грунт арасында тіршілік ететіндер (көпқылтанды құрттар, қос жақтаулы моллюскілер, тікенектерілілер, т.б.); [[онфауна]] – [[грунт]] бетінде тіршілік ететіндер (моллюскілердің көпшілік түрі, [[шаянтәрізділер]], т.б.); [[эпифауна]] – су түбінде грунтқа бекініп тұратындар ([[губкалар]], [[гидроидтар]], [[маржандар]], [[мшанкалар]], т.б.). Теңіз түбінің 1 м<sup>2</sup> ауданына келетін Бентос биомассасы бірнеше мг-нан (терең суларда), ондаған кг-ға жетеді (тайыз суларда). Тұщы суқоймаларында Бентостар теңіздегіден аздау және оның құрамы біркелкі келеді. Мұнда қарапайымдылар, азқылтанды құрттар, сүліктер, [[су]] [[Жәндіктер|жәндіктерінің]] дернәсілдері болады. Өсімдік Бентосының негізін балдырлар (оның ішінде көкжасыл [[балдырлар]], хара балдырлары) және кейбір гүлді [[өсімдіктер]] ([[шылаңдар]], [[тұңғиықтар]], т.б.) құрайды. Бентостармен көптеген [[балықтар]], ескекаяқтылар қоректенеді. Олар тамақ және жеңіл өнеркәсібінде пайдаланылады.
'''Бентос''' ({{lang-el|benthos}} – тереңдік) — су қоймаларының түбіндегі организмдер жиынтығы. [[Өсімдіктер]] [[бентос|бентосы]] (фитобентос) тайыз жағалау зонада орналасады; [[жануарлар]] бентосы (зообентос) барлық тереңдікте болады. [[Бентос]] — көптеген [[балықтар|балықтардың]] жемі. Мұхиттар мен теңіздердің, құрлықтағы суқоймасының түбіндегі саз-топырақ бетінде және арасында [[тіршілік]] ететін организмдер жиынтығы.
 
==Түрлері==
<ref name="source1">Қазақ Энциклопедиясы</ref>
Бентос [[фитобентос]] (өсімдік) және [[зообентос]] (жануарлар) болып бөлінеді. [[Зообентос]] жануарларының мынадай түрлері бар: инфауна – грунт арасында тіршілік ететіндер (көпқылтанды құрттар, қос жақтаулы моллюскілер, тікенектерілілер, т.б.); [[онфауна]] – [[грунт]] бетінде тіршілік ететіндер (моллюскілердің көпшілік түрі, [[шаянтәрізділер]], т.б.); [[эпифауна]] – су түбінде грунтқа бекініп тұратындар ([[губкалар]], [[гидроидтар]], [[маржандар]], [[мшанкалар]], т.б.). Теңіз түбінің 1 м<sup>2</sup> ауданына келетін Бентос биомассасы бірнеше мг-нан (терең суларда), ондаған кг-ға жетеді (тайыз суларда). Тұщы суқоймаларында Бентостар теңіздегіден аздау және оның құрамы біркелкі келеді. Мұнда қарапайымдылар, азқылтанды құрттар, сүліктер, [[су]] [[Жәндіктер|жәндіктерінің]] дернәсілдері болады. Өсімдік Бентосының негізін балдырлар (оның ішінде көкжасыл [[балдырлар]], хара балдырлары) және кейбір гүлді [[өсімдіктер]] ([[шылаңдар]], [[тұңғиықтар]], т.б.) құрайды. Бентостармен көптеген [[балықтар]], ескекаяқтылар қоректенеді. Олар тамақ және жеңіл өнеркәсібінде пайдаланылады.<ref name="source1">Қазақ Энциклопедиясы</ref><ref name="source2">Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакңией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.</ref>
 
==Қосымша==
Бентос, түптік фауна - теңіз және материктік суқоймалардың түбінде және грунтында, негізінен, жағаға жақын тұстарда мекендейтін организмдер жиынтығы. [[Фитобентос]] (өсімдік Бентосы) және [[зообентос]] (жануар , бентосы) деп бөледі.<ref> Қазақ тілі термињдерініњ салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref>
 
==Сілтемелер==
*Benthos[http://www.benthos.com/undersea-acoustic-releases-product-comparison.asp]
 
 
==Пайдаланған әдебиет==
[[Санат:Сөздік]]
[[Санат:География және геодезия]]
[[Санат:БиологияБ]]
 
[[Санат:География]]
[[Санат:Биология]]
[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Сөздік]]
[[Санат:Б]]
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
 
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
<references/>
==Сілтеме==
*Benthos[http://www.benthos.com/undersea-acoustic-releases-product-comparison.asp]
{{wikify}}
 
{{stub}}
 
[[Санат:География]]
[[Санат:Биология]]
 
[[ar:قاعيات]]
2208

өңдеме