Жүсіпбек Шайхысыламұлы — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
 
 
==Қысқаша мәлімет==
'''Жүсіпбек Шайхысыламұлы''', [[Жүсіпбек қожа]] (1857, [[Қаратау]] өңірі, Қожатоғай қонысы – 1937, [[Шыңжаң]] өлкесі, [[Құлжа]] облысы, Қызылкүре ауданы, Төрткүл ауылы) – ақын, жыршы, ауыз әдебиетін жинаушы. Ауыл молдасынан хат танып, білімін медреседе жалғастырған. [[Араб тілі|Араб]], парсы, шағатайшагатай тілдерін еркін меңгерген. Сырдың"Тотынама", ортаңғы"Мың ағысыбір түн", Қаратаутағы өңірін,басқа [[Сарыарқа]]шығыс менаңыздарының [[Жетісу|Жетісуды]]сюжетін аралап,нәзира белгіліәдісімен ақындарменқазақ танысадытілінде қайта жырлаған. Жүсіпбек19 Шайхысыламұлығасырдың шығыс90 ақындарыжылы [[Фирдоуси]]бастап Санкт-Петербург, [[Хафиз]]Қазан, [[Жәми]]Уфа, [[Науаи]]Ташкент мұраларыменқалаларында жасқисса-хикаяттар кезіненмен танысқан. [[Арабия]]дастандарды, [[Үндістан]]әр елдерінетүрлі танымалайтыстарды “Тотынама”,жеке “Мыңкітап біретіп түн”,бастырумен т.байналысқан. шығысАраб, аңыздарыныңпарсы, сюжетіншағатай нәзиратілдерін әдісіменжаксы қазақ тілінде қайта жырлағанмеңгерген. ЖүсіпбекЖүсупбек Шайхысыламұлы шығармашылығының[[Шығармалар|шығармаларғының]] бір қыры - айтыс. “Жүсіпбек"Жүсіпбек қожа мен Шөкей қыздың айтысы”айтысы" (1910) жеке кітап болып, Қазанда басылып шыққан. Бұл – басы қайым, аяғы жұмбақ айтыс, 11 буынды қара өлең өлшемімен жазылған. Жүсіпбек Шайхысыламұлының қазақ әдебиетіне сіңірген үлкен еңбегі – ауыз әдебиеті үлгілерін жинап бастыруы. [[Қазан]], [[Уфа]], [[Ташкент]], [[Санкт-Петербург]] қалаларында оның өзі жазған, жинаған жырлары мен дастандары жиі жарияланып тұрған. “[[Қыз Жібек]]” (1894), “[[Айман – Шолпан]]” (1896), “[[Алпамыс батыр]]” (1899), “[[Кенесары – Наурызбай]]” (1903), т.б. эпостық жырлар алғаш Жүсіпбек Шайхысыламұлының жинауымен кітап болып жарық көрген. “Мұңлық-Зарлық”, “Шәкір-Шәкірат”, “[[Жүсіп-Зылиқа]]”, “[[Рүстем дастан]]”, “[[Дариға қыз]]”, “Сал-сал”, т.б. шығыс қиссаларын да бастырып шығарған. Он алтыншы жылғы ұлт-азаттық көтеріліс жеңіліс тапқан соң Жүсіпбек Шайхысыламұлы шекарадан өтіп, өмірінің ақырына дейін Қытайдағы қазақ ауылдары арасында ағартушылық, емшілік іспен шұғылданады. Кейбір деректерде ақынның Шыңжаң өлкесі, Іле қазақ автономиялық облысы, Текес ауданы, Шиліөзек ауылында 1937 жылы дүние салғаны көрсетілген. Ақынның жырлары мен дастандары Орталық ғылыми кітапхана мен Әдебиет және өнер институтының қолжазбалар қорында сақтаулы.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6 </ref>
<ref>
[[Қазақ энциклопедиясы]]
</ref>
==Сілтемелер==
*[[Қаратау]]
<references />
 
[[Санат:ТұлғаАнықтама]]
[[Санат:Қазақ әдебиеті]]
[[Санат:Тұлға]]
[[Санат:Ж]]
{{stub}}
{{wikify}}
[[Санат:Тұлға]]
1371

өңдеме