Батбат кесіртке — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (Бат-бат кесіртке дегенді Батбат кесіртке дегенге жылжытты)
{{Taxobox
[[Сурет:Phrynocephalus_mystaceus.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Бат-бат кесіртке]]''.]]
| name = Батбат кесіртке
'''Бат-бат кесіртке''' ([[Phrynocephalus mystaceus]]) – [[ешкемерлер тұқымдасы|ешкіемерлер тұқымдасындағы]] жұмырбасты кесірткелер туысының бір түрі. [[Каспий теңізі]] мен [[Алакөл]] арасындағы [[шөл|шөлді]] аймақтарда тіршілік етеді. [[Қазақстан|Қазақстанда]] 2 түр тармағы бар. Денесінің ұзындығы 20 см-дей, салмағы 43 г-ға дейін, терісінің қабыршақтары ұсақ, бүртікті келеді. Басы жалпақ, жұмыр. Артқа қарай ширатылған құйрығы түбінен ұшына қарай жіңішке, ұшы қара түсті болады. Түсі тұтастай ашық сұрғылт, бауыры ақшыл түсті, [[алқым|алқымында]] қара жолағы, ал екі езуінде ұсақ шашақты үлкен терілі қатпары бар. Ізіне түсіп қуғанда денесінің екі бүйіріне ырғала қозғалып, тез арада «құмға сіңіп» кететіндіктен, «бат-бат кесіртке» деп аталған. Жауынан қорғанғанда не қауіп төнгенде терілі қатпары қатты керіліп, құлаққа ұқсайды, сондықтан оны «[[құлақты кесіртке]]» деп те атайды. [[Наурыз]] – [[қазан]] айларының аралығында күндіз көзге түседі. Жылына 2 рет 2 – 4 жұмыртқа салып, көбейеді. [[Өрмекшілер|Өрмекшілермен]], өсімдік [[жапырақ|жапырақтарымен]] қоректенеді. Кейбір зиянды [[жәндіктер|жәндіктерді]] жеп, пайда келтіреді.
| image = Phrynocephalus mystaceus.jpg
| regnum = [[Жануарлар]]
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]]
| ordo = [[Қабыршақтылар]]
| subordo = [[Iguania]]
| familia = [[Agamidae]]
| genus = ''[[Phrynocephalus]]''
| species = '''''P. mystaceus'''''
| binomial = ''Phrynocephalus mystaceus''
| binomial_authority =
}}
'''Бат-бат кесіртке''' ([[{{lang-la|Phrynocephalus mystaceus]]}}) – [[ешкемерлерешкіемерлер тұқымдасы|ешкіемерлер тұқымдасындағы]] жұмырбасты кесірткелер туысының бір түрі. [[Каспий теңізі]] мен [[Алакөл]] арасындағы [[шөл|шөлді]] аймақтарда тіршілік етеді. [[Қазақстан|Қазақстанда]] 2 түр тармағы бар. Денесінің ұзындығы 20 см-дей, салмағы 43 г-ға дейін, терісінің қабыршақтары ұсақ, бүртікті келеді. Басы жалпақ, жұмыр. Артқа қарай ширатылған құйрығы түбінен ұшына қарай жіңішке, ұшы қара түсті болады. Түсі тұтастай ашық сұрғылт, бауыры ақшыл түсті, [[алқым|алқымында]] қара жолағы, ал екі езуінде ұсақ шашақты үлкен терілі қатпары бар. Ізіне түсіп қуғанда денесінің екі бүйіріне ырғала қозғалып, тез арада «құмға сіңіп» кететіндіктен, «бат-бат кесіртке» деп аталған. Жауынан қорғанғанда не қауіп төнгенде терілі қатпары қатты керіліп, құлаққа ұқсайды, сондықтан оны «[[құлақты кесіртке]]» деп те атайды. [[Наурыз]] – [[қазан]] айларының аралығында күндіз көзге түседі. Жылына 2 рет 2 – 4 жұмыртқа салып, көбейеді. [[Өрмекшілер|Өрмекшілермен]], өсімдік [[жапырақ|жапырақтарымен]] қоректенеді. Кейбір зиянды [[жәндіктер|жәндіктерді]] жеп, пайда келтіреді.
<ref name="source1">''[[Қазақ Энциклопедиясы]]''</ref> ТМД кеңістігінде 7 түрі белгілі. Теңбіл Б.к. Түркмен Қарақұмының оңтүстігінде, ТМД фаунасы эндемигі, Өзбекістанда таралған, кентаун Б.к. КСРО, Қызыл кітабына енгізілген. <ref name=bi1>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: [[Биология]] / Жалпы редакциясын басқарған профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: [[2007]] - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3</ref>
 
* [http://reptile-database.reptarium.cz/species.php?genus=Phrynocephalus&species=mystaceus The Reptile Database] {{ref-en}}
* [http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Reptiles/12.html Ресейдің омыртқалылары]
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат:Кесірткелер]]
 
6528

өңдеме