Құлпытас — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
'''Құлпытас'''<ref name="source1">“Қазақ Энциклопедиясы”, VI-том </ref> – бейітке қойылатын тас белгі. Ұғым-түсініктері мен салт-дәстүрлеріне қарай дүние жүзі халықтарында құлпытастың көптеген түрлері кездеседі.
*Ежелгі [[Шумер]], [[Мысыр]], [[Этрустар]] заманында құлпытастар адам мүсіні түрінде жасалынды. Құлпытасқа адам бейнесін қашап, мәйітпен бірге қою дәстүрі'' [[ғұн]] заманы, [[Түрік Қағандығы|түрік қағандығы]], [[қыпшақ]], [[түргеш]]'' дәуірлерінде кең жайылды.
*Құлпытастардың шығу тегі, рәміздік мән-мағынасы туралы ғылымда нақты тұжырым қалыптаспаған. Қалай болғанда да, қазіргі қазақ даласындағы құлпытастардың арғы тарихы [[сақтар]] мен ежелгі түркілердің тас мүсіндерімен, сондай-ақ көне түркілер жазуы қашалған бітіктастармен байланысты екендігі анық. Қазақ даласындағы құлпытастардың даму эволюциясы Батыс және Оңтүстік Қазақстанда сақталған құлпытастардан көрінеді.<ref>Қазақ Смәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
*Құлпытастарды әрлеу, нақыштау, бедерлеу ісі сол кезеңде өмір сүрген халықтың қолөнері мен мемориалдық үрдісінің, салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы мен дүниетанымының белгісі іспетті. Мысалы, түркі жерінде ислам дінінің бел алуына орай бейнелі құлпытастар орнына өрнекті көктастар қойылатын болды. [[Ислам]] дінінде қабір басына белгі қоюға рұқсат етілгенімен, аса үлкен құлпытас қойып, оған адамның, малдың немесе әлдебір заттың суретін бейнелеуге тыйым салынуына байланысты құлпытастарға арабша Құран сүрелері мен аяттар жазу өнері етек алды. [[Түркістан|Түркістандағы]] [[Йасауи, Қожа Ахмет|Иасауиге]] қойылған құлпытас, сондай-ақ сонда жерленген қазақ халқының атақты хандары мен қайраткерлерінің басына қойылған құлпытастарда осы үрдіс сақталған.<ref>«Маңғыстау»энциклопедиясы, Алматы, 1997; </ref>
 
==Пайдаланылған әдебиет</span>==
<references/>
{{Stub: Қазақ мәдениеті}}
 
{{stub}}
{{wikify}}
[[Санат:Тарих]]
[[Санат:Қ]]
6046

өңдеме