Карбонат — нұсқалар арасындағы айырмашылық

|}
 
====Қолданылуы:====
* NaHC0<sub>3</sub> ас содасы - тамақ, шыны өндірісінде
* К<sub>2</sub>СО<sub>3</sub> сақар - сабын алуда
* СаС0<sub>3</sub>, MgC0<sub>3</sub> - құрылыс материалдары<ref name="test">“Қазақ Энциклопедиясы”</ref>
 
==Таралуы==
[[Жер қыртысы|Жер қыртысының]] шамамен 1,7%-ын (массасы бойынша) құрайды. Ең көп таралған және жынысқұрушы [[минерал|минералдар]] қатарына жататындар — [[кальцит]] (СаС0<sub>3</sub>) және [[доломит]] (СаС0<sub>3</sub>.МgС0<sub>3</sub>).
 
Бұлар [[әктас|әктастар]] және [[доломит|доломиттер]] деп аталатын шөгінді [[карбонат|карбонатты]] [[Тау жыныстары |таужыныстарды]] құрайды. Аталған таужыныстардан гөрі сирегірек ұшырасатын карбонатты таужыныс өкілдері:
 
* [[анкерит]] — (Са,Ғе,Мg)СО<sub>3</sub>,
 
* [[сидерит]] — ҒеС0<sub>3</sub>,
 
* [[магнезит]] — МgС0<sub>3</sub>,
 
* [[родохрозит]] — МnС0<sub>3</sub>. Карбонатты таужыныстардың өзге түрлері мүлдем сирек ұшырасады.<ref> Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология—
 
 
 
 
 
 
'''Карбонаттар'''– көмір қышқылының тұздары. [[Көмір қышқылы]] екі негізді болғандықтан екі түрлі тұздар түзеді: [[карбонаттар]] және [[гидрокарбонаттар]] (немесе [[бикарбонаттар]]). Карбонаттардың көпшілігі түссіз. Кең тараған [[катион|катиондардың]] ішінде тек Na+, K+ тұздары ғана ерігіш. [[Гидролиз|Гидролиздің]] әсерінен олардың ерітінділерінің орталары, әдетте, сілтілік болады. [[Натрий]] мен [[калий|калийдің]] карбонаттары қыздырғанда ыдырамай балқиды, ал басқа Карбонаттардың көпшілігі қыздырғанда металл оксиді мен көмір қышқыл газына ыдырайды. Күшті қышқылдардың әсерінен барлық карбонаттар сол күшті қышқылдың тұзын, көмір қышқыл газын және су түзе оңай ыдырайды. Практикада ең маңыздысы – натрий, калий және [[кальций]] карбонаттары. Карбонаттарға керісінше барлық бикарбонаттар суда ерігіш. Гидрокарбонаттардың ішіндегі ең маңыздысы – натрий гидрокарбонаты (NaHCO3). Тұрмыста оны ас содасы деп атайды. Қалыпты жағдайда ол гидролизге онша ұшырамайды. Оның қаныққан ерітіндісі өрт сөндіргіш қондырғыларында көмір қышқыл газының көзі ретінде пайдаланады. Аммоний гидрокарбонаты [[қамыр]] көтергіш зат ретінде тамақ өнеркәсібінде қолданылады.
<ref name="test">“Қазақ Энциклопедиясы”</ref>
 
Жер қыртысының шамамен 1,7%-ын (массасы бойынша) құрайды. Ең көп таралған және жынысқұрушы минералдар қатарына жататындар — [[кальцит]] (СаС03) және доломит (СаС03.МgС03). Бұлар [[әктас|әктастар]] және [[доломит|доломиттер]] деп аталатын шөгінді [[карбонат|карбонатты]] таужыныстарды құрайды. Аталған таужыныстардан гөрі сирегірек ұшырасатын карбонатты таужыныс өкілдері: [[анкерит]] — (Са,Ғе,Мg)СО3 [[сидерит]] — ҒеС03, [[магнезит]] — МgС03 және родохрозит — МnС03. Карбонатты таужыныстардың өзге түрлері мүлдем сирек ұшырасады.<ref> Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология—
Алматы: "Мектеп" баспасы", 2003.ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2 </ref>
 
7842

өңдеме