Ядролық реактор — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
Түйіндемесі өңделмейді
ш
'''Ядролық реактор''', [[атом]]дық реактор – [[атом]] ядросы бөлінуінің басқарылатын тізбекті реакциясын жүзеге асыратын құрылғы. Оның негізгі бөліктеріне: ядролық отын (мысалы, [[уран]] не [[плутоний]]), баяулатқыш, шағылдырғыш, суытқыш), бақылау және өлшеу приборлары жатады. Ядролық реактор атом ядроларының бөлінуіне себепші болатын [[нейтрон]]дардың энергетикалық спектріне қарай: шапшаң ([[нейтрон]]дардың энергиясы 100 кэВ-тан жоғары), жылулық не баяу ([[нейтрон]]дардың энергиясы 0,025 эВ) және аралық ([[нейтрон]]дардың энергиясы 1 эВ-тан бірнеше кэВ-қа дейін) [[нейтрон]]дар реакторы болып, ал баяулатқыштағы ядролық отынның таралу сипатына сәйкес гомогенді және гетерогенді ядролық реактор болып ажыратылады. ядролық реактор кейде пайдаланылатын баяулатқышына (мысалы, [[графит]], [[бериллий]], ауыр [[су]], т.б.) не суытқышына (мысалы, сұйық металл, т.б.) қарай да бөлінеді. Өзін-өзі қуаттайтын тізбекті реакция [[уран]]-[[графит]]ті ядролық реакторда Э.Фермидің басшылығымен 1942 ж. 2 желтоқсанда АҚШ-та алынды. Еуропадағы мұндай ең алғашқы ядролық реактор 1946 ж. КСРО-да И.В. Курчатовтың басшылығымен жасалды.<ref> Қазақ энциклопедиясы, 10 - том </ref>
 
Атомдардың ядроларын бөлетін немесе біріктіретін реакциялар арнайы қондырғыларда орындалады. Ондай қондырғыларды ''''''атомдық (ядролық) реакторлар'''''' немесе '''''атомдық (ядролық) бомбалар''''' деп атайды.
 
Атом реакторларындағы ядролық реакциялар басқарылатын жолмен іске асырылады, ал атом бомбаларында басқарусыз жарылыс түрінде орындалады.
'''Тізбекті бөліну реакциясына қажетті ядролық материалдың ең аз массасын ''сындық масса'' дейді.'''
 
[[Сурет:Bomba atomowa.gif|thumb|Атом бомбасы]]
Уран-235 изотопы үшін сындық масса 23 килограмдай болады. Бұл — диаметрі 13 см болатын біртұтас уран кесегі. Атом бомбасында ядролық жарылыс затын біртұтас етіп жасамайды. Оны жеке-жеке бөлік түрінде орналастырады. Әр бөліктің массасы сындық массадан кіші болады. Абом бомбасын жару үшін арнайы тетік ядролық зарядтың жеке бөліктерін біріктіреді. Сөйтіп, олардың біртұтас массасы сындық массаға жетеді де, ядролық жарылыс іске асырылады.
 
21 868

өңдеме