Оптика — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
 
 
'''Оптика''' ({{lang-grcel|optіke}} – көзбен қабылдау жөніндегі ғылым, {{lang-grc2|optas}} – көрінетін) – физиканың [[сәуле]] (жарық) шығару табиғатын, жарықтың таралуын және оның затпен әсерлесу құбылыстарын зерттейтін бөлімі.<ref>Қазақ энциклопедиясы, 7 том</ref><ref> Орысша-қазакша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын- Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006.
ISBN 9965-808-78-3</ref><ref> Полиграфия, өлшеу техникасы, ағаш өңдеу жабдыктары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы: Қазақша-орысша терминдердің түсіндірме сөздігі.</ref>
ISBN 9965-808-78-3</ref>
 
==Жарық==
==Радиооптика==
Радиооптика - [[радиофизика]]ның және оптиканың когерентті [[электромагниттік толқындар]]ды алу және оның қасиеттері жайлы жалпы теориялық ұғымдарды қамтитын бөлімі.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. ISBN 9965-808-88-0</ref>
 
==Оптикалық аспаптар==
'''Оптикалық аспаптар''' ({{lang-ru|оптические приборы}}) — құрамында оптикалық үлкейткіш линзалар бар аспаптар. Оптикалық аспаптарға оптиметрлер, өлшеуіш микроскоптар, оптикаторлар және т.б. жатады.
 
==Оптикалық әйнек==
'''Оптикалық әйнек''' ({{lang-ru|оптическое стекло}}) - аса мөлдір біртекті химиялық түрақты әйнек. Оптикалық әйнек сыну көрсеткіші 1,47 ... 2,04 және дисперсия коэффициенті 70 ... 78. Оптикалық әйнек крон және флинт болып бөлінеді. Біріншісінде сыну көрсеткіші аз да дисперсиясы үлкен, ал екіншісінде сол көрсеткіштер керісінше болады. Оптикалық әйнек оптикалық құралдар мен аспаптарда қолданылады.
 
==Оптикалық бұрышөлшер==
'''Оптикалық бұрышөлшер''' ({{lang-ru|оптические угломеры}}) - 0 ... 180° бүрыштарды өлшеуге арналған аспап. Оның дәлдігі 5'.
 
==Оптикалық күш==
'''Оптикалық күш''' ({{lang-ru|оптическая сила}}) - оптикалық жүйенің сындыру әсерін сипаттайтын шама. Ауадағы оптикалық жүйе үшін ''Оптикалық күш'' Ф=1//; мүнда /— жүйенің фокустық қашықтығы, м, ал Ф диоптриямен көрсетіледі. Жинақтау линзаларының ''Оптикалық күш'' — оң, ал шашырату линзаларының ''Оптикалық күш'' — теріс болады.
 
==Оптикалық сына==
'''Оптикалық сына''' ({{lang-ru|оптический клин}}) — мөлдірлігі үзындық бойымен өзгеріп түратын тілімше түрдегі немесе оптикалық жүйелерде жарық сәулелер шоғын байсалды немесе сатылы түрде өзгерту үшін қолданылатын сына тәріздес диафрагма түріндегі құрылғы. ''Оптикалық сына'' фотометрияда, оптикалық спектроскопияда, сонымен қатар әртүрлі оптика-механикалық аспаптарда және т.б. қолданылады.
 
==Оптикалық тығыздық==
'''Оптикалық тығыздық''' ({{lang-ru|оптическая плотность}}) оптикалық ортаның сипаттамасы. ''Оптикалық тығыздық'' өту коэффициентіне г кері шаманың ондық логарифмімен көрсетіледі. D = lg (1/г). О.т. бояулардың қабаттарында, шаранағында және т.б. сіңіргіш заттарда айқындалған фотографиялық қабаттарда, жарық сүзгілерде және т.б. оптикалық бүйымдарда жарықтың сіңуін сипаттайды.
 
==Оптикалық ұзындықөлшер==
'''Оптикалық ұзындықөлшер''' ({{lang-ru|оптический длиномер}}) - жоғары дәлдікпен жасалынған, мысалы, тегіс бүрандалы мөлшерлегіштердің және т.с.с. тетіктердің сыртқы өлшемдерін абсолюттік, салыстырмалы түрде өлшеуге арналған аспап. ''Оптикалық ұзындықөлшер'' бөлу мөлшері 0,1 мкм. ''Оптикалық ұзындықөлшер'' өлшеуіш бастиектен, вертикальді тығыннан, микроскоптан түрады.
 
==Оптика-механикалық өлшеу аспаптары==
'''Оптика-механикалық өлшеу аспаптары''' - ({{lang-ru|оптико-механические измерительные приборы}}) - әртүрлі бүйымдарды жоғары дәлдікпен өлшеуге арналған аспаптар. Сондықтан олар өнеркәсіпте кеңінен таралған. ''Оптика-механикалық өлшеу аспаптары'' механикалық бастиектерге қарағанда өлшеу шегі кең, цифрлық есептеуі бар көрсеткіш қалқаны да болуы мүмкін. Қажетіне қарай оларды өндіріс процестерін автоматты түрде басқаруда қолдануға болады. ''Оптика-механикалық өлшеу аспаптары'' түйіспелі (оптиметрлер, үзындықөлшер, өлшеу машиналары) және түйіспесіз (микроскоптар, проекторлар) түрлері болады.
 
==Оптикатор==
'''Оптикатор''' ({{lang-ru|оптикатор}}) — дәлдігі өте жоғары оптикалық схемалар мен механикалық серіппелі берілістерді қоса пайдалануға негізделген аспап. Микроскоптарға қарағанда сезгіштігі екі есе жоғары. Модельдеріне қарай ''оптикаторлардың'' бөлу мөлшері 0,0001 .... 0,001 мм. Өлшеу шектері • 0,012 ... 0,125 мм, рауалы қателіктері 0,05 ... 0,4 мкм.
 
==Оптиметр==
'''Оптиметр''' ({{lang-el|opto's}} — көрінетін және metre - өлшеймін) — өте дәл сызықтық өлшеулерге арналған салыстырмалы әдіспен өлшейтін аспап. ''Оптиметрде'' түрлендіргіш элементтің міндетін иінтіректі оптикалық механизм атқарады. ''Оптиметрдің'' горизонталды және вертикалды түрлері болады. Олар окулярмен немесе проекциялық экранмен жасалады. Бөлу мөлшері 0,2 және 1мкм, өлшеу шегі 500 мм.
 
==Сілтемелер==
* [[Сауле]]
* [[М.Фарадей]]
==Пайдаланылған әдебиеттер==
==Пайдаланған әдебиет==
 
<references/>
[[Санат:М]]
{{stub}}
[[Санат:Өлшеу техникасы]]
{{wikify}}
[[Санат:Аспаптар]]
[[Санат:Физика]]
[[Санат: Техника]]
{{wikify}}
 
 
[[ko:광학]]
[[la:Optica]]
726

өңдеме