Константин Константинович Рокоссовский — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (Бот: Санат:К дегеннен аластатты)
|died= {{death date and age|1968|8|3|1896|12|21}}
|image=[[File:RokossovskyKK.jpg|200px]]
|caption=Константин Рокоссовский
|caption=Rokossovsky in the uniform of a Lt. General
|placeofbirth=[[Варшава]], [[Ресей империясы]]
|placeofdeath=[[Мәскеу]], [[[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес одағы]]]]
|placeofburial=[[KremlinКремль Wallқабырғасындағы Necropolisжерлеу орны]]
|placeofburial_label=
|nickname=
|commands=[[Ресей империясы]]<br>[[Қызыл Әскер]]
|battles=[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]<br>[[Russian Civil War]]<br>[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|awards=[[Кеңес одағының батыры]] (2)<br/>[[OrderЖеңіс of Victoryордені]]<br/>[[Ленин ордені|Ленин орденімен]] марапатталған (7)<br/>[[OrderҚызыл ofТу the Red Bannerордені]] (6)<br/>[[OrderСуворов of Suvorovордені]], 1st Class<br/>[[OrderКутузов of Kutuzovордені]], 1st Class<br/>[[Virtuti Militari]]<br/>[[Cross of Grunwald]]<br/>[[Order of the Bath]]<br/>[[Légion d'honneur]]<br/>[[Order of St. George]], 4th, 3rd and 2nd class
|relations=
|laterwork=
}}
'''Рокоссо́вский Константи́н Константи́нович''' (Рокоссо́вский Константи́н Ксаве́рьевич, {{lang-pl|'''Konstanty Rokossowski'''}}  — ''Констанцы Рокоссовски'') (1896  — 1968)  — [[Кеңес Одағы|Кеңес Одағының]] Маршалы (1944), Польшаның Маршалы (1949), екі мәрте Кеңес Одағының Батыры (1944, 1945).
 
== Балалық шағы ==
Польшаның Великие Луки қаласында туған. Әкесі  — поляк Ксаверий Юзефұлы Рокоссовский еді, ол Варшава теиіртемір жолының инспекторы (тексерушісі) болды. Шешесі  — орыс Антонина Овсянникова еді, ол мұғалім болды. Осылайша, Рокоссовскийдің әкесінің аты Ксаверий еді, бірақ құжаттарда және тарихта Рокоссовский Константинұлы болып қалды. Константин кішкентайбала болғандашағында отбасымен Варшаваға көшті. 1905 жылы Рокоссовскийдің әкесі өледіқайтыс болып, отбасы қаражатсыз қалады. Төрт сынып бітіріп, Константин байпақ тігетін фабрикасындафабрикада жұмыс істеугеістей бастады. 1911 жылы шешесі өледі,дүниеден өткенде 14-жасар Константин қарындасыменқарындасы екеуі жетім болып қалады.
 
== Бірінші дүниежүзілік және Азаматтық соғыстары ==
Бірінші дүниежүзілік соғысысоғыс басталғанда, 18-жасар Константин Каргополь драгун полкына түсті. Полктың бітікшісі, Рокоссовскийдың жеке мәліметтерін жазғанда, оның әкесінің атын «Константинович» деп жазған. Әскери қызметіндегі бірінші күндерінде-ақ оған 4-ші дәрежелі Георгий крестін берген. Қызметтің үш жыл ішінде Константин унтер-офицер шеніне дейін қызмет етті, үш Георгий медалінінмедалінің иегері болды. 1917 жылыныңжылдың қазан айынан бастап Қызыл Ұланда (Гвардиясында), кейін Қызыл Әскерде қызмет еткен. 1919 жылы большевиктер партиясының мүшесіқатарына болып кеткенөтті. Азаматтық соғысындасоғыста эскадрон командиры (басшысы), ерекше дивизион басшысы, ерекше кавалеристтер (атты әскерлер)кавалеристер полкының командиры (басшысы). Жас командир аса ержүрек, батыл, адам және кішіпейіл еді. Бірақ оғанбұған қарамастан, Рокоссовскийдың қызметтегітегі аспандатуыполяк жаманболғаны жүрген.оның Мұныңқызметінің себебі,өсуіне Рокоссовскийдыңкедергі поляк заты (түбі, ататегі)келтірген.
 
== Бейбіт кезең ==
1923 жылы Юлия Петрқызы Барминаға үйленді (орыс). 1925 жылы Ариадна қызындеген таптықызы дүниеге келді.
Азаматтық соғысынансоғыстан кейін Байкал көлінің ар жақтағы жерлерінде қызмет етті.
 
1926  — 1928 жылдары Моңғолияда моңғол әскерінде инструктор болып жұмыс істеді.
 
1931—1936 жылдары Қиыр Шығыста ерекше әскер бөліктерінде КВЖД-ны (Қиыр Шығыстағы маңызды темір жолын) жапондықтардан қорғап қызмет етті.
1935 жылы КВЖД Жапонияға сатылды.
 
1936 жылында К. К.жылы Рокоссовский кавалерист(ат әскерлері)кавалерия корпусының басшысы болып тағайындалады .
 
== Абақтыға қаматуықамалуы ==
1937 жылы әділсіз, өтірік «поляк мен жапон барлау органдарымен еңбектестігібайланыста болды» үшіндеген жалажалған кінәлануыайып бойынша саяси қуғынға түсіпұшырап, жазаға тартқантартылды. Үш жыл әйгілібойы петербургтағыЛенинградтағы атақты «Кресты» абақтысында қамағанқамауда едіұсталды. 1940 жылы өзінің бұрыңғыбұрынғы командиры С. К. Тимошенконың арқасында босатылды. К. К. Рокоссовскийбосатылып, Қызыләскери Әскерінеқызметін қайтадыжалғастырды. Сол жылда оған «генерал-майор» шенін бередіберілді. Ат әскерінен механизацияланған әскеріне аударылады.
 
== Ұлы Отан соғысы ==
=== Мәскеу маңындағы шайқас ===
КСРО-ға фашистфашистік АлманияныңГерманияның шабуылынан кейін 9-шы механизацияланған корпусының басшысы едіболып тағайындалды. Танктар мен көліктің аз-кем санына қарамастан, 9-шы механизацияланған корпусының әскерлері 1941 жылыныңжылдың маусым-шілде айында серпінді қорғаныспен жаудың мазасын апыпалып, оларды әлсіз қылған, отступая тек бұйрық бойынша шегінген. 1941 жылы тамыз айының ең қиын күндерінде К. К. Рокоссовский оперативтік тобыныңтоптың басшысы болып тағайындалды. Топ Батыс майданының 20-шы және 16-шы әскерінің торабында соғысқан. Рокоссовский бір топ офицер, радиостанция және екі автокөлік берген. Ал әскерлерін ол өзі іздеген, Мәскеуден Ярцевоға дейін жүрген әскерлерін тоқтатып, өзіне қаратқан. Кейін Рокоссовскийдың тобы 16-шы әскерімен қосылып, Рокоссовский сол әскерінің басшысы болып кетті. 16-шы әскерінің мақсаты  — Мәскеуге баратын ВолоколамВолоколамск бағытын қорғау еді . РКФСР-дың Жоғары Кеңесі атындағы әскери училищесінің негізінде құрастырған қосынды курсант полкы, генерал И. В. Панфилов басқарған 316 атшыатқыштар дивизиясы, генерал Л. М. Доватордың 3-ші кавалерия корпусы К. К. Рокоссовскийдың басшылығына қараған еді . Мәскеу маңындағы шайқасындашайқаста К.Рокоссовский К.қолбасшы Рокоссовскийретінде қолбасшылықзор абыройынабыроға алғанбөленді. Мәскеу маңындағыСол шайқас үшін, К. К. Рокоссовскийол Ленин орденымен марапатталған едімарапатталды.
 
=== Сталинград шайқасы ===
1942 жылы наурыздың 8-ші жұлдызында Рокоссовский снарядтың сынығымен жараланған едіжараланды. Жарақаттануы қиын еді  — сынық өкпесіне мен бауырына тиді. Рокоссовский жоғары командирлерге арналған мәскеудегі ауруханасына жеткізілді. Осында ол 1942 жылының мамыр айының 23-ші жұлдызына дейін емделген. Мамырдың 26-шы жұлдызында Сухиничи қаласына келіп, жаңадан 16-ші әскерініңәскердің басшысы болып кеттітағайындалды. 1942 ж. қыркүйектің 30-ында генерал-лейтенант К. К. Рокоссовский СталинградскимСталинград майданының басшысы болып кеттіболды. Оның арқасында «Уран» операциясының жоспары жетілдіргенжетілдірілді. Бұл жоспар бойынша Сталинградты жаулап алған жауларды қоршап алып, жоюға мүмкіндік туғызғантуды. Бірнеше майданлардыңмайдандардың күшімен 1942 ж. қарашаның 19-ында операцияныңоперация өткізілуіөткізіле басталғанбасталды. Қарашаның 23-інде генерал Ф. Паулюстың 6-шы әскері қоршап алынған, фашист әскерлерәскерлері қоршауыныңқоршауда ортасында қалғанқалды. Рокоссовский жаулардың тобын жою операциясының басшысы болып кетті, бұл РокоссовскийғаРокоссовскийге құрметкөрсетілген белгісіқұрмет еді. 1943 ж. қаңтардың 31-інде К. К. Рокоссовский фельдмаршаланеміс Ф. фонфельдмаршалы Паулюсті, 24 генералын, 2500 неміс офицерлерінофицерін, 90 мың әскерлерінәскерін тұтқынға алды. Қаңтардың 28-інде ол жаңа пайда болған СувороваСуворов орденымен марапатталды .
 
=== Курск шайқасы ===
В1943 февралежылы 1943 г.ақпанда К. К. Рокоссовский был назначен командующим Центральным фронтом, которому предназначалась решающая роль в летней кампании 1943 г. у Курска. Из донесений разведки было ясно, что летом немцы планируют большое наступление в районе Курска. Командующие некоторых фронтов предлагали развивать успехи Сталинграда и провести широкомасштабное наступление летом 1943 г. К. К. Рокоссовский был другого мнения. Он считал, что для наступления нужно двойное, тройное превосходство сил, чего у советских войск на этом направлении не было. Чтобы остановить немецкое наступление летом 1943 г. под Курском, необходимо перейти к обороне. Необходимо буквально укрыть в земле личный состав, боевую технику. К.К Рокоссовский проявил себя блестящим стратегом и аналитиком  — на основании данных разведки он сумел в точности определить участок, на котором немцы нанесли главный удар, создать на этом участке глубокоэшелонированную оборону и сосредоточить там около половины своей пехоты, 60 % артиллерии и 70% танков. Поистине новаторским решением была также артиллерийская контрподготовка, проведенная за 3 часа до начала немецкого наступления. Оборона Рокоссовского оказалась настолько прочной и стабильной, что он смог передать значительную часть своих резервов Ватутину, когда у того на южном фасе Курской дуги возникла угроза прорыва. После Курской битвы К. К. Рокоссовский стал генерал-полковником, спустя три месяца  — генералом армии. Его слава уже гремела по всем фронтам, он стал широко известным на Западе, как один из самых талантливых советских военачальников. Очень популярен был Рокоссовский и среди солдат.
 
=== «Багратион» жобасыоперациясы ===
1944 жылының жазында Беларусты азат ету «Багратион» операциясы басталды. Операцияның жобасыны Рокоссовский менен А. М. Василевский және Г. К. Жуков жоспарланды. Негізігі мақсаты - жауға екі тарабынан шабуыл жасап, оны өзінің тылында терең жерде қоршап алу.
 
1944 ж.маусымдың 22-інде кеңес әскерлері «Багратион» операциясын бастады, бұл тарихта ең ірі операция еді.Бірінші күнде-ақ 25 неміс дивизиялар жоққа шығарылды. Операцияның екінші күнінде И. В. Сталин К. К. Рокоссовскийдің жоспары дарынды қолбасшының жоспары болғандығын түсінді.
 
1944 ж.маусымдың 29-інде әскер генералы К. К. Рокоссовскийға Кеңес Одағының Маршалының гауһар жұлдызы берілді, ал шілденің  30-ында — Кеңес Одағының Батырының атағы берілді. Кейін 1-ші Беларус майданының әскерлері Польшаның азат етуін бастады.
 
=== Соғыс аяқтауы ===
1944 жылының қараша айында 1-ші Беларус майданының басшысы болып Г. К. Жуков тағайындалды және Жуковқа Берлин алуының ізеті берілген. К. К. Рокоссовскийды 2-ші Беларус майданына аударды, оның мақсаты Г. К. Жуковтың оң жағын қорғап, қамтамаасыз ету еді. 2-ші Беларус майданының басшысы болып, К.К. Рокоссовский бірнеше операцияларын жүргізді, оларда өзіні маневр шебері ретінде көрсетті. Екі рет әскерлерін практически на 180 градусов, умело концентрируя свои немногочисленные танковые и механизированные соединения. Нәтижесінде немістердің померан тобы жойылды. 1945 жылының маусым айының 24-ші жұлдызында И. В. Сталинның шешімі бойынша К. К. Рокоссовский Мәскеудегі Қызыл алаңында Жеңіс шеруінді басқарды ( Жеңіс шеруінді Г. К. Жуков қабылдады).
 
1945—1949 жж. ол  — Польшаның территориясында әскерлердің Солтүстік тобын ұйымдастырылып, олардың қолбасшысы болған.
 
== ПолшадағыПольшадағы қызметі ==
1949 жылы Польшаның президенті Болеслав Беруттың Сталинға жолдаған өтініші бойынша, К. К. Рокоссовский Польшаның қорғаныс министрі болып тағайындалды.
 
 
== КСРО-ға қайтуы ==
1956 жылының қараша айынан бастап 1957 жылының маусым айына дейін  — КСРО-ның қорғаныс министрінің орынбасары, 1957 жылының қазанына дейін  — біржолы КСРО-ның қорғаныс министрлігінің бас инспекторы (тексерушісі) болып істеді. 1957 жылының қазан айынан бастап 1958 жылының маусым айына дейін  — Кавказ аржақтағы әскери округының әскердіктерінің басшысы еді. 1958 жылының қаңтар айынан 1962 жылының сәуір айына дейін тағы да  — КСРО-ның қорғаныс министрінің орынбасары—КСРО-ның қорғаныс министрлігінің бас инспекторы (тексерушісі) болып істеді. 1956 жылы Таяу Шығыстағы жағдайы асқынуынан Кавказ аржақтағы әскери округының әскердіктерінің басшысының міндеттерін атқарушы болып істеді.
1962 жылы маршал Н. С. Хрущевтың талабы бойынша И. В. Сталин туралы Сталинға қарсы жамандайтын мақаласын жазуынан бет бұрғанда, келесі күнде орнынан алынды.
 
1962 жылының сәуір айынан бастап 1968 жылының тамыз айына дейін  — генеральный инспектор Группы генеральных инспекторов Министерства обороны СССР.
 
Креміл қорғанының жанында жерленген.
 
== Марапаттары ==
*орден «Победа» ордені (1945)
*7 орденоврет ЛенинаЛенин орденімен (1936, 1942, 1944, 1945, 1946, 1956, 1966)
*Октябрь Революциясы ордені (1968)
*орден Октябрьской Революции (1968)
*6 орденов Красного Знамени (1920, 1922, 1930, 1941, 1944, 1947)
*орден Суворова I-й степени (1943)
*французский орден Почётного легиона
*французский Военный Крест
*британскийбритан орденІІ Банидәрежелі IIМонша ордені класса (Рыцарь-Командор)
*монгольский орден Сухэ Батора
*монгольский орден Боевого Красного Знамени
[[uk:Рокоссовський Костянтин Костянтинович]]
[[vi:Konstantin Konstantinovich Rokossovsky]]
[[zh:康斯坦丁·康斯坦丁诺维奇·罗科索夫斯基]]
6196

өңдеме