Басты мәзірді ашу

Өзгерістер

ш
r2.7.2) (Боттың үстегені: en:Crimean Khanate; косметические изменения
{{Infobox Former Country
|native_name = قريم يورتى<br /> ''Qırım Yurtu''
|conventional_long_name = Crimean Khanate
|common_name = Crimean Khanate
|capital = [[Bakhchisaray|Bahçeseray]] (Bakhchisaray)
|religion = [[Sunni Islam]]
|common_languages = [[Crimean Tatar language]]<br />[[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]]
|title_leader = [[List of Crimean khans|Khan]]
|leader1 = [[List of Crimean khans|List]]
}}
[[FileСурет:Taniec tatarski.jpg|thumb|left|210px|Қырым татар сарбаздары [[польша]]лық сарбаздармен соғысуда.]]
[[FileСурет: Mengli bayezid.jpg|thumb|180px|right|[[Mengli Giray]] at the court of Ottoman sultan [[Bayezid II]]]]
'''Қырым Хандығы'''-[[Алтын Орда]] ыдырағаннан кейін [[Қырым түбегі]]нде құрылған мемлекет (1430 — 1783). 13 ғ-дың аяғында Қырым түбегінде Алтын Ордаға тәуелді ерекше аймақ құрылды. Оның орт. — [[Солхат қаласы]] болды. Алтын Орда билеушілерінің өзара күрес-тартыстарынан кейін [[Меңлі Гирей хан]] (1428 — 1515) 1443 ж. тәуелсіз ҚЫРЫМ ХАНДЫҒЫның негізін қалады. Оған Қырым түбегінен басқа [[Днепр]]дің төменгі бөлігі да кірді. Ол хандықтың астанасын [[Бахшасарай]]ға көшірді. 1475 ж. Қырымға түрік әскерлері басып кіріп, хандық Түркияға тәуелді болды. ҚЫРЫМ ХАНДЫҒЫ Ресей, Украина жерлеріне бірнеше жорықтар жасады. Қырым әскерлерінің орыс жеріне жорықтары әсіресе Ливон соғысы (1558 — 83) кезінде жиіледі. 16 — 17 ғ-ларда Ресей өкіметі оңт. шекарасын Қырым татарларынан қорғау үшін шекара бекініс шептерін құрды. Орыстардың 1687 — 89 ж. Қырымға жасаған жорықтары нәтижесіз аяқталды. 18 ғ-дағы орыс-түрік соғысында [[Ресей]] жеңіске жетіп, ҚЫРЫМ ХАНДЫҒЫ әлсірей бастады. 1774 ж. Күшік-[[Қайнарджа бітімі]] бойынша ҚЫРЫМ ХАНДЫҒЫ [[Түркия]]ның қол астынан шығып, Ресейдің қарамағындағы тәуелсіз ел болып танылды. 1783 ж. ҚЫРЫМ ХАНДЫҒЫ Ресей империясының құрамына кірді.
<ref name="source1">[[Қазақстан Энциклопедиясы]] </ref><br />
 
 
 
== Пайдаланған әдебиет ==
<references/>
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[CategoryСанат:1783 жылы таратылғандар]]
[[CategoryСанат:1441 жылы құрылғандар]]
[[CategoryСанат:Татарлар]]
[[CategoryСанат:Қырым хандығы]]
[[CategoryСанат:Ресей тарихы]]
[[CategoryСанат:Украинадағы Ислам]]
 
[[ar:خانية القرم]]
[[an:Khanato de Crimea]]
[[ar:خانية القرم]]
[[az:Krım xanlığı]]
[[be:Крымскае ханства]]
[[br:Khanat Krimea]]
[[ca:Khanat de Crimea]]
[[crh:Qırım Hanlığı]]
[[cs:Krymský chanát]]
[[da:Krim-khanatet]]
[[de:Khanat der Krim]]
[[et:Krimmi khaaniriik]]
[[el:Χανάτο της Κριμαίας]]
[[esen:KanatoCrimean de CrimeaKhanate]]
[[eo:Krimea Ĥanlando]]
[[es:Kanato de Crimea]]
[[et:Krimmi khaaniriik]]
[[eu:Krimeako khanerria]]
[[fi:Krimin kaanikunta]]
[[fr:Khanat de Crimée]]
[[ga:Cánacht na Crimé]]
[[kohe:크림ח'אנות 한국קרים]]
[[hr:Krimski kanat]]
[[hu:Krími Tatár Kánság]]
[[os:Хъырымы ханад]]
[[is:Krímkanatið]]
[[it:Khanato di Crimea]]
[[ja:クリミア・ハン国]]
[[he:ח'אנות קרים]]
[[ka:ყირიმის სახანო]]
[[lvko:Krimas크림 haniste한국]]
[[lt:Krymo chanatas]]
[[hulv:KrímiKrimas Tatár Kánsághaniste]]
[[ms:Kekhanan Krimea]]
[[mn:Крымын ханлиг]]
[[ms:Kekhanan Krimea]]
[[nl:Kanaat van de Krim]]
[[ja:クリミア・ハン国]]
[[no:Krim-khanatet]]
[[os:Хъырымы ханад]]
[[pnb:قریم یورتی]]
[[pl:Chanat Krymski]]
[[pnb:قریم یورتی]]
[[pt:Canato da Crimeia]]
[[crh:Qırım Hanlığı]]
[[ro:Hanatul Crimeii]]
[[ru:Крымское ханство]]
[[sk:Krymský chanát]]
[[sr:Кримски канат]]
[[fi:Krimin kaanikunta]]
[[sv:Krimkhanatet]]
[[tr:Kırım Hanlığı]]
[[tt:Кырым ханлыгы]]
[[tr:Kırım Hanlığı]]
[[uk:Кримське ханство]]
[[ur:خانان کریمیا]]
28 992

өңдеме