Сәбіз — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (r2.7.1) (Боттың үстегені: sm:Taloti)
витаминдерін байытады. Сәбізге [[май]] қотанда, оның құрамындағы [[Каротин|каротині]] еріп, жақсы
сіңеді.
 
 
== Өсімдік туралы ==
Сәбіз – негізінен екіжылдық өсімдік. Бірінші жылы жапырақ түзуші ортасы мен тамыры өссе, екінші жылы ғана тұқымы пайда болады.
60-қа жуық түрі [[Африка]], [[Австралия]], [[Жаңа Зеландия]] және [[Америкада]] кең тараған.
Тамыр жүйесі жақсы дамыған, еттілігі мен түріне қарай ұзартылған конус, цилиндр пішіндес болады және салмағы 30 граммнан 300 граммға дейін жетеді. Түсі ақ, ақшыл сары, қызыл-сары болып келеді.
Ең алғаш сәбіз [[Ауғанстанда]] өсірілген. Осы елде сәбіздің ең көп түрі тіркелген. Сәбіздің барлық дерлік мәдени түрі оның табиғи немесе жабайы түрінен селекция нәтижесінде алынған. Дегенмен, сәбіздің алғашқыда тамыры үшін емес, хош иісті жапырақтарына бола өсірілгенін айта кету керек. Сәбіздің мәдени түрі [[Еуропаға]] тек X-XIII ғасырларда келген. Көптеген кітаптарда сәбіздің сол кезеңнен бастап қана тағам ретінде қолданылғаны жайлы деректер бар.
Сәбіздің құрамында [[каротиндор-каротин]], [[фитоен]], [[фитофлуен]], [[ликопин]]; [[В]], [[В2]] дәрумендері, [[аскорбин қышқылы]], 3-15 % мөлшерінде [[қант]], және аз мөлшерде [[эфир майы]] бар.
 
== Қолданылуы ==
Сәбіздің тамыры жеуге жарамды, және ол тағам индустриясында үлкен орын алады. Сонымен қатар сәбіз [[медицинада]] да қолданылады. Көбінесе, [[авитаминозды]] емдеуде үлкен сұранысқа ие. Көмірсутек айналымын қалпына келтіріп, жасуша аралық қышқыл түзу процесіне қатысады және [[иммунитетті]] арттырады. Сәбіз тұқымдарынан алынған эфир майы [[косметика]] саласында пайдаланылады.
 
 
суын қосқан 1 /в стакан [[су]], қажетінше [[тұз]] бен
құмшекер қажет.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref>
 
== Сәбіз туралы тақпақ ==
 
Көкөніс бұл қалаулы,
 
Жасамас онсыз
 
Палауды.
 
== Пайдаланған әдебиет ==
195

өңдеме