Закария әр-Рази — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
r2.7.3) (Боттың үстегені: cs:Abú Bakr Mohammed ibn Zakaríja ar-Rází; косметические изменения
ш (r2.7.2+) (Боттың түзеткені: id:Muhammad bin Zakariya al-Razi)
ш (r2.7.3) (Боттың үстегені: cs:Abú Bakr Mohammed ibn Zakaríja ar-Rází; косметические изменения)
 
"Әл-Хави" кітабында Рази төсек тартып қалған аурулар туралы өз байқауларын жазады. Аталмыш кітап медициналық энциклопедия болып саналады. Біздің заманымызға осы кітаптің араб тіліндегі түп нұсқасының жартысы жеткен. "Әл-Хави" кітабі теория және іс-жүзінде қолдану әдістері туралы екі бөлімге бөлініп, исламдық медициналық басқа мұраларға үлгі болды.
[[ImageСурет:Al-RaziInGerardusCremonensis1250.JPG|thumb|Закария әл-Рази талай химиялық заттарды оқшаулаған, көптеген дәрілер ашқан, әрі көптеген лабораториялық құрылғылармен таныстырған.]]
Разидің "Әл-Хави" кітабы 12 бөлімге бөлініп, әр бөлімінде әртүрлі медициналық мәселерді қарастырады. Тазалық пен ем; аурулар; сынықтар және оларды емдеу жолдары; бірнеше элементтерден тұратын дәрілер мен олардың ерекшеліктері және өсімдік дәрілер аталмыш кітапта қарастырылған кейбір мәселелер. "Әл-Хави" кітабынің тек дәрі-дәрмек өсімдіктері туралы бөлімінде шамамен 700 өсімдік қарастырылады. Бұл кітап мұсылман дәрігерлердің әртүрлі аурулар және оларды емдеу әдістерінде туралы маңызды рөл атқарды. "Әл-Мансури" кітабы – Разидің медицина ғылымындағы тағы бір маңызды мұраларының бірі. Бұл Еуропада басылып шыққан медицина саласындағы бірінші кітап. "Әл-Мансури" – қысқаша жазылған оқулық. Рази оны Рей басшысы саманиттер бекзадасы Абусалеһ Мансур бен Исхакқа арнап жазған.
[[FileСурет:Colofón-Libro de Medicina de Razi.jpg|thumb|Разидың ''Медицина кітабы мұқаба беті''.]]
"Әл-Мансури" кітабы екі бөлімнен тұрады, адамның денесіндегі ерекшеліктер, дәрі-дәрмек әсері, денсаулық туралы, сондай-ақ жаралар мен құрт-құмырсқалардың улары, сондай-ақ, аурулардың топтары. Аталмыш кітап сан рет латын тілінде басылып шықты. Жерард Кармониоли осы кітапты басып шығарушылардың бірі, оның аудармасы 1510-ші жылы Италияда жарық көрді. Рази шешек пен қызылша туралы маңызды кітап жазды. "Шешек пен қызылша" деген Разидің кітабі осы ауруларға арналған ең көне маңызды кітап болып саналады. Рази шешек пен қызылшаны ажыратып, оларды екі жеке ауру ретінде таныстырған бірінші дәрігер. Аталмыш кітаб батыстықтарды таңқалдырды және олар оны көне медицинаның ең жақсы кітабы деп атады. Бұл кітап – мұсылмандардың медицина ғылымының дамуындағы маңызды ескерткіш саналады. Разидің бұл екі ауруға жасаған сипаттамалары және оларды емдеу әдістері осы кездегі зерттеулерге ұқсас. Медицина тарихының зерттеушілері, атап айтқанда Нуибургер "Медицина тарихы" кітабінда Разидің исламдық мәдениетке медицина саласындағы көптеген еңбек сіңіргеніне тоқталды. Ол: "Қай тұрғыдан қарасақ та, бұл кітап мұсылмандардың медицина саласындағы кітаптардың ең маңыздысы деп жазған. Разидің басқа еңбектеріне қарағанда "Шешек пен Қызылша" еңбегі дәрігерлер мен ғалымдардың көңілін көбірек аударды. Бұл кітабтің латың тіліндегі аудармасы 1498 – 1866 жылдар арасында шамамен 40 рет басылып шықты. Рази қуық пен бүйректегі тастар туралы зерттеулер жүргізді. Бұл зерттеулер кітап болып жинақталып, араб тілінен әртүрлі тілдерге, соның ішінде француз тіліне аударылды. Аталмыш кітап 1896 жылы Лондонда басылып шықты. Разидің келесі маңызды еңбегі – "Ман Лаяхзуруху әл-Табиб" деп аталады. Кедейлер емі деп танымал болған бұл кітапта дәрігерге қолы жетпейтін аурулар үшін ем жолдарын ұсынады.
 
[[Санат:Мұсылман медиктер]]
[[CategoryСанат:865 жылы туғандар]]
[[CategoryСанат:925 жылы қайтыс болғандар]]
[[CategoryСанат:Мұсылман алхимиктер]]
[[CategoryСанат:Мұсылман хирургтар]]
[[CategoryСанат:Парсы хирургтар]]
[[CategoryСанат:Мұсылман пәлсапашылар]]
[[CategoryСанат:Парсы химиктері]]
[[CategoryСанат:Парсы пәлсапашылары]]
[[CategoryСанат:Иран өнертапқыштары]]
 
 
 
{{Link GA|fa}}
[[bn:আল রাযী]]
[[ca:Ar-Razí]]
[[cs:Abú Bakr Mohammed ibn Zakaríja ar-Rází]]
[[cy:Abu Bakr Mohammad Ibn Zakariya al-Razi]]
[[da:Abu Bakr Mohammad Ibn Zakariya al-Razi]]
29 180

өңдеме