АғадырҚарағанды облысы Шет ауданындағы кент, Ағадыр кенттік әкімдігі орталығы.

Кент
Ағадыр
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Статусы

Кенттік әкімдігі орталығы

Облысы

Қарағанды

Ауданы

Шет

Кенттік әкімдігі

Ақадыр

Тарихы мен географиясы
Координаттары

48°15′35″ с. е. 72°51′43″ ш. б. / 48.25972° с. е. 72.86194° ш. б. / 48.25972; 72.86194 (G) (O) (Я)Координаттар: 48°15′35″ с. е. 72°51′43″ ш. б. / 48.25972° с. е. 72.86194° ш. б. / 48.25972; 72.86194 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1937

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

9612 адам (2009)

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

09

Ағадыр картада
Ағадыр
Ағадыр
Ағадыр картада
Ағадыр
Ағадыр

Географиялық орныӨңдеу

Екатеринбург-Алматы теміржолының бойында, аудан орталығы Ақсу-Аюлы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 82 км-дей, Қарағанды қаласынан оңтүстікке қарай 167 км-дей жерде орналасқан.

ТарихыӨңдеу

Іргесі өткен ғасырдың 30 жылдары Қарағанды-Мойынты теміржол құрылысының бойында Ақадыр стансасының ашылуына байланысты қаланған. Кентте 1937 жылдан бастап паровоз депосы ашылып, ол 1957 жылы тепловоздары, ал 1982 жылдан бүгінгі күндері электровозды жөндейтін ірі кәсіпорын болып есептеледі. 1973-1997 жылдары Ақадыр ауданының орталығы болған. 1997 жылы Ақадыр ауданы жабылып, Шет ауданының құрамына берілген.

ХалқыӨңдеу

Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 10564 адам (5090 еркек және 5474 әйел) болса, 2009 жылы 9612 адамды (4681 еркек және 4931 әйел) құрады.[1]

ИнфрақұрылымыӨңдеу

Кенттің әкімшілік аумақтық бағынысындағы елді мекендерде (Ақадыр кенті мен Подхоз ауылы, Тағылы, № 906 разъезддері) 4 мектеп, аудандық емхана, ФАП, 4 отбасылық дәрігерлік амбулатория, мәдениет үйі, кітапхана, балалар өнер мектебі, балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі, оқу-өндірістік комбинаты, балабақша, «Казақтелеком» бөлімшесі, «Қазпошта» бөлімшесі, басқа да мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Сонымен қатар «Қазақстан темір жолдары» жүйесіне қарасты «Ақадыр электр жабдықтау» (ЭЧ-12), темір жол дистанциясы (ПЧ-26), белгі беру және байланыс дистанциясы (ПЦЧ-21) мекемелері бар. Кент аумағында теміржол жүйесіне қарасты барлығы 14 мекеме, ұжымдар жұмыс атқарады. 46 шаруа қожалығы бар (2006). Аудандық статусы бар №2 Ақадыр аудандық соты, №2 аудандық АХАЖ, кенттік полиция бөлімшесі бар. Кент басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады.[2]

ДереккөздерӨңдеу

  1. 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том
  2. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5