Баганда халқы

БАГАНДА, ганда — халық.

Негізінен қазіргі Уганда Республикасының оңтүстігінде тұрады. Жалпы саны — 19246 адам (1993). Баганда 18—19 ғасырларда құрамына банту (баиру, басого, басесе, будду, т.б.) және нилот (алур, ашали, эльгуми) тайпалары енетін Баганда мемлекеті болды. Оған Виктория көлі мен Рудольф көлі аралығы, батысында Кинни, шығысында Унсораға дейінгі жерлер қарады. Виктория к-нде үлкен флот ұстады. Халқының негізгі кәсібі — егіншілік (мақта, маниок, батат, банан) болды, мал шарыашылығымен және балық аулаумен де шұғылданған. 19 ғасырда Баганда мемлекетінің араб әліпбиіне негізделген жазуы қалыптасып, 20 ғасырда латын әліпбиіне көшті. Луганда тілінде сөйлейді. Баганданың басым бөлігі протестанттар, католиктер, мұнда ислам дінінің дәстүрлі наным-сенімдерін ұстанушылар да кездеседі. 1945 жылы Кампала қаласында ағылшын отаршыларына қарсы ереуіл болды. 1949 жылғы бас көтеру кезінде отаршылар халықты қанға бөктірді. Тек 1960 жылдан кейін ғана Африканың өзге халықтары қатарында тәуелсіздікке қолы жетті; қаласының Уганда.[1]

ДереккөздерӨңдеу

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том