Басты мәзірді ашу

Мағжан Жұмабаев ауданы

Мағжан Жұмабаев ауданыСолтүстiк Қазақстан облысының солтүстiк-шығысында орналасқан әкімшілік-аумақтық бөлініс. 1929 жылы құрылған. Жер аумағы 7,6 мың км².[3] Тұрғыны 41,8 мың адам, орташа тығыздығы 1 км²-ге шаққанда 5,5 адамнан келеді (2010). 1997 жылы Возвышен ауданымен бiрiккен. 2000 жылы Булаев ауданы Мағжан Жұмабаев ауданы болып қайта аталды. Аудандағы 71 елді мекеннен 1 қалалық және 24 ауылдық округі біріктірілген. Аудан орталығы Булаев қаласы (1893 жылы құрылған), 1969 жылы қалалық статус алды. Булаевтан облыс орталығына дейiнгi қашықтық 106 километр.

Қазақстан ауданы
Мағжан Жұмабаев ауданы
Әкімшілігі
Облысы

Солтүстік Қазақстан облысы

Аудан орталығы

Булаев

Ауылдық округтер саны

21

Қалалық әкімдіктер саны

1

Ауыл саны

68

Әкімі

Бегманов Асқар Әбдiғалиұлы[1]

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

3 қыркүйек 1928 жыл

Координаттары

54°54′54″ с. е. 70°27′00″ ш. б. / 54.91500° с. е. 70.45000° ш. б. / 54.91500; 70.45000 (G) (O) (Я)Координаттар: 54°54′54″ с. е. 70°27′00″ ш. б. / 54.91500° с. е. 70.45000° ш. б. / 54.91500; 70.45000 (G) (O) (Я)

Жер аумағы

7 810 км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

32 313[2] адам (2015)

Ұлттық құрамы

орыстар (56,96 %)
қазақтар (28,71 %)
немістер (4,92 %)
украиндар (4,53 %)
татарлар (1,35 %)[2]

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

15

[sko.gov.kz sko.gov.kz]

Қазақстан картасындағы Мағжан Жұмабаев ауданы

Географиялық орны мен жер бедеріӨңдеу

Солтүстiгiнен және шығысынан Ресей Федерациясының Омбы және Түмен облыстарымен, батысынан - Ақжар және Қызылжар, оңтүстiгiнен - Тайынша және Ақжар аудандарымен шектесiп жатыр.
Солтүстік бөлігі - орманды дала, оңтүстігінде шағын көл қазаншұңқырлары кездеседі.

Климаты, топырағы, өсімдіктері мен жануарларыӨңдеу

Климаты тым континеттік, қаңтар айының жылдық орташа температурасы -18-19°С, шілдеде 18-19°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300-350 мм.
Топырағы карбонатты қара топырақты, шалғынды-қара топырақты, орманды және сортаң топырақ.
Ауданның өсімдік жамылғысы бетеге, боз, селеу, сәбізшөп, бидайық, жусан, т.б. құрайды. Орманды дала белдемінде қайың, терек, сібір үйеңкісі басым. Бұталардан итмұрын, шие, шаттауық, тал, т.б. өседі. Сирек өсімдіктеріне ашық құндызшөп, сарғыш құндызшөп, шүйіншөп, альпі астрасы, шайқурай, бетеге, шолпанкебіс жатады.
Жануарлардан бұлан, елік, қасқыр, түлкі, күзен, борсық, қоян, ондатр, т.б. мекендейді.
Құстардан қаз, үйрек, аққу; жыртқыш құстардан - қаршыға, т.б. кездеседі.
Су айдындарында шабақ, мөңке, алабұға мол.

Су торабыӨңдеу

Шағын көлдер бар. Ірілері: Келтесор, Майбалық және Қамыстысай өзені аңғарында Половинное, Соленое, Қамысты, Медвежье, Баранье. Бұл көлдердің басым бөлігінің суы ащы және тұзды келген.

Елді мекендеріӨңдеу

Аудан экономикасыӨңдеу

Ауданда 2010 жылғы 1 қаңтарға 313 кәсiпорын тiркелген, оның iшiнде 2 - iрi, 25 - орта, 286 - шағын кәсiпорындар. Олардан 176 заңды тұлға мемлекеттiк меншiк нысанына, 133 - жеке меншiк, 4 - заңды тұлға шетел меншiгi нысанына жатады. 2009 жылдың қорытындысы бойынша:

  • Ауданда облыстың ауыл шаруашылығының жалпы өнiмiнiң 10,5%-ы (25 101,6 млн.теңге) өндiрiлген.
  • Өнеркәсiп кәсiпорындарымен (қаржылық емес корпорация секторы) 570,6 млн.теңгенiң өнiмi өндiрiлген, облыстағы үлесi 0,8%. Өнеркәсiп өнiмiнiң физикалық көлемiнiң индексi 102,8% құрайды.
  • Бөлшек тауар айналымының көлемi (қоғамдық тамақтандырусыз) 255,9 млн.теңге сомасын құрайды. Тауар айналымның физикалық көлемiнiң индексi 52,5% кұрады.
  • 2009 жылдың басына аудан кәсiпорындарының негiзгi құрал-жабдықтары 6 146,9 млн.теңге сомасын құрап, тозу деңгейi 37,3% болды.
  • Негiзгi капиталға салынған инвестиция көлемi 1 558,5 млн.теңге құрады.
  • Пайдалануға 8,5 мың шаршы метр тұрғын үй берiлдi.
  • Ауданның экономикасында 24,4 мың адам жұмыс iстейдi.
  • Орташа айлық жалақы (кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын шағын кәсiпорындарсыз) өткен жылмен салыстырғанда 18,2% өсiп, 38 250 теңгенi құрады. Нақты жалақы 10,5% өстi.
  • Орташа жан басына шағып есептегенде атаулы ақшалай табыс 25 963 теңге құрады.
  • Орташа жан басына шаққандағы күн көрiстiң ең төменгi деңгейiнiң шамасы жыл аяғына 10 952 теңге құрады.

Ауданның ауыл шаруашылығына жарамды жер аумағы 637,2 мың га, жайылым мен шабындық 176,8 мың га.
Аудан арқылы Транссібір магистралі Мәскеу-Владивосток темір жолы, сондай-ақ Петропавл-Омбы-Новосібір автомобиль жолы, Булаев-Молодогвардейский, Қарақоға-Конюхов автомобиль жолдары өтеді.

ДереккөздерӨңдеу

  1. Әкiм. Мағжан Жұмабаев ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы. Тексерілді, 7 қазан 2016.
  2. a b 2015 жыл басына Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті. Тексерілді, 7 қазан 2016.
  3. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5