Уикипедия:Таңдаулы мақалалар

Таңдаулы суреттер · Таңдаулы порталдар · Таңдаулы тізімдер · Таңдаулы мақалалар · Жақсы мақалалар

Лақап:
УП:ТМ
✯
Таңдаулы мақалалар деп біз Уикипедияның ең үздік мақалаларын айтамыз. Мақалалар осында тізілмес бұрын олар ұқыптылыққа, бейтараптылыққа, толықтығына және стиліне қарай біздің таңдаулы мақалалар шарты бойынша қаралады.

Қазір Уикипедияда қазақ тілінде жазылған 232 319 мақала бар. Оның ішінде 20 таңдаулы мақала бар.

Мақаланың жоғарғы жағында, оң жақта тұрған кішкене қола жұлдызша (Gold piece.png) мақаланың таңдаулы екенін көрсетеді.

Жақында таңдалған мақалалар

Үлкен Магеллан тұмандығындағы қара құрдым

Қара құрдым (ағылш. Black hole) — жойқын тартылыс күші арқылы бүкіл материя мен жарық нұрын еш жібермей өзіне тартып ала алатын массасы өте ауыр жұлдыз дене (үңгір емес).

Массасы белгілі шамадан жоғары тұрақты жұлдыз өзінің термоядролық реакциясына қажетті отыны таусылған соң тартылыс күшінің әсерінде ішіне қарай шұғыл жемірілуден деформацияланып қара құрдым пайда болады. Қара құрдымның массасы өте жоғары, тартылыс күші өрісі тым жойқын болғандықтан, ешқандай материя, магнитті толқын, жарық жылдамдығында қозғалады делінетін жарық радиациясы одан қашып құтыла алмайды (оның бетіне түскен жарық ешқашан кері шағылыспайды), сыртқа еш жарық шығармайды.

(толығырақ...)

Red Ribbon.svg

АИВ/ЖИТСадамның иммунтапшылық вирусы (АИВ) қоздырған инфекцияның организмге әсерінен дамитын дертті жағдай. Инфекция жұқтырған адамда ешбір ауру белгілері байқалмауы мүмкін. Ауру үдегенде адамның иммунды жүйесі әлсіреп, туберкулез, оппортунис инфекциялар мен ісіктер пайда болуы мүмкін. Инфекцияның аталған кеш белгілерінің жиынтығын жүре пайда болған иммунитет тапшылығы синдромы (ЖИТС) деп атайды.

АИВ бірінші кезекте қорғаусыз секс (анал және орал сексі кезінде де қан, былазық, шәует, қынап шырышы арқылы), қан құю, ине арқылы, сондай-ақ жүктілік, босану не емізу кезінде анадан балаға беріле алады. Вирус сілекей, тер, жас секілді дене сұйықтығы арқылы адамнан адамға берілмейді.

Алдын алу шаралары: қорғаулы секс, ине алмасу бастамасы (қолданылған инені жаңасына тегін алмастыру), жұқтырғандарды емдеу, жұқтыруға дейінгі және кейінгі профилактика және ерлерді сүндеттеу. Аурудан толық айықтыратын дәрі не вакцина жоқ; десе де, антиретровирусты терапия ауру ағымын баяулатып, өмір сүрудің әдеттегі ұзақтығына әкелуі мүмкін.

(толығырақ...)

Flag of South Korea.svg

Корея Республикасы (кор. 대한민국?, 大韓民國? Тэханмингук), бұрын Корей Республикасы деп аталған, ресми бекітілген қысқартылған атауы Корея (кор. 한국?, 韓國? Хангук немесе кор. 대한?, 大韓? Тэхан, таңғы балғындық елі) — Корей түбегінде орналасқан Шығыс Азиядағы мемлекет. Астанасы — Сеул. БАҚ өкілдерімен жиі қолданылатын, мемлекеттің бейресми атауы — Оңтүстік Корея.

Корея Республикасы – Корей түбегінің оңтүстік бөлігінде орналасқан. Жер аумағы — 100 210 км² құрайды, әлем бойынша 109–орында. Бұл көрсеткіш Қазақстан Республикасының жер аумағы бойына ең кішкентай Солтүстік Қазақстан облысымен шамалас.

Түбек батысында – Сары теңізбен, шығысында – Жапон теңізімен, ал солтүстігі – Корей бұғазы мен Шығыс Қытай теңізімен шайылып жатыр.

(толығырақ ...)

Starsinthesky.jpg

Жұлдыз кейде тұрақты жұлдыз (лат. stella немесе лат. astrum; астрономиядағы белгісі: ✱) — салмағы ерекше ауыр, өзегіндегі термоядролық реакция арқылы айналасына тұрақты жарық шығаратын, плазмалық газ күйдегі аспан денесі. Жұлдыздарды арнаулы түрде Жұлдыз астрономиясы ғылымы зерттейді.

Әдетте қазақ тілінде жұлдыз сөзі кең мағынада қолданылады: барлық аспан денелерін (күн, ай, Марс, Шолпан, құйрықты жұлдыздар т.б.) жай тілмен жұлдыз деп бірдей атай береді. Дегенмен, ғылыми арнаулы мағынада жұлдыз тек Күн секілді, сүмбіле, темірқазық, жетіқарақшы, үркер секілді, қосаржұлдыз, үйіржұлдыз, ғаламатжұлдыз секілді өзінен жарық шығаратын алып аспан денелеріне қаратылады.

(толығырақ ...)

География

География

Мемлекеттер: Корея Республикасы
Ел географиясы: Қазақстан географиясы
Әкімшілік бөліністер: АйдахоТехас
Елді мекендер: АлеппоБарнауылТегеран
Суқоймалар мен өзендер: Арал теңізі

Тарих

Тарих

Саясат және үкімет

Саясат және үкімет

Дін

Дін және мистицизм

Қасиетті кітаптар: Құран

Өнер

Өнер

Мұражайлар: Түркістан қаласының тарихи-мәдени этнографиялық орталығы
Мұрағаттар: Қазақстан Республикасының ұлттық мұрағаттары
Музыкалық топтар: Dong Bang Shin Ki
Телесериалдар: Шерлок

Спорт және ойындар

Спорт және ойындар

Футбол командалары: Манчестер Юнайтед

Ғылым

Ғылым

Күн жүйесі: Жер
Астрономия: ЖұлдызҚара құрдым
Медицина: АИВ/ЖИТС

Техника

Техника

Ғарыш:

Тұлғалар

Тұлғалар

Монархтар: II Елизавета

Басқалары

Жазу жүйелері: Қазақ графикасы
Жоспарлар: Астана қаласының Бас жоспары