Альпака (лат. Vicugna pacos) — Оңтүстік Американың Анд таулы белдеуінде мекендейтін үй жануары. Қазір онда үш миллионға жуық альпака мекендейді, олардың көпшілігі Перуде тұрады. Альпака жүнді қырқу үшін өсіріледі, одан жылы және жұмсақ көрпелер мен киімдер, ал жүннен үйге арналған заттар жасалады.

Альпака
Alpaca (31562329701).jpg
Ғылыми топтастырылуы
Патшалық

Жануарлар

Тип

Хордалылар

Класс

Сүтқоректілер

Отряд

Жұптұяқтылар

Тұқымдас

Түйетәрізділер

Туыс

Викунья

Түр

Альпака

Халықаралық ғылыми атауы

Vicugna pacos Лессон, 1842

Синонимдер
Lama pacos
Ареал

сурет

Wikispecies-logo.svg
Уикитүрлердегі
жіктелуі
uselang=ru}}
[{{fullurl:commons:{{{Commons}}}|uselang=kk}} Ортаққордан
сурет іздеу]

Альпакалардың өсуі шоқтықында бір метрден аспайды, олардың салмағы 70 килограмды құрайды, олардың жүні жұмсақ және ұзын (бүйір жағында оның ұзындығы 15-20 см жетеді). Олар Анд тауларында 3500-5000 метр биіктікте, Эквадор аумағында, Перудің оңтүстігінде, Чилидің солтүстігінде және Боливияның батысында тұрады.

Олардың алғашқы сипаттамасы 1553 жылы Сиеза де Леонның «Перу шежіресі» кітабында келтірілген.

ТарихыӨңдеу

Шамамен 6000 жыл бұрын Перу үндістері альпакаларды қолға үйретіп, өсіруді бастады. Мочика мәдениетінде альпакалардың бейнелері кең таралған.

1553 жылы олардың алғашқы сипаттамасы Сис де Леонның «Перу хроникасы» кітабында берілген

ҚұндылығыӨңдеу

Ол ең алдымен қойдың барлық қасиетіне ие, бірақ салмағы жағынан әлдеқайда жеңіл жүні үшін бағаланады. Жануарлардың жүні бірнеше түрге бөлінеді: корольдік альпака - талшық диаметрі 19 мкм, бала альпака - талшық диаметрі 22,5 мкм, өте жұмсақ альпака - талшық диаметрі 25,5 мкм, ересек альпака - 32 мкм [көзі 930 күн көрсетілмеген].

Альпака жүні өте төзімді және майсыз, сондықтан одан жасалған бұйымдар ұзақ уақыт бойы ластанбайды. Әлемдегі бірде-бір жүн альпака жүнімен, әсіресе балалық альпака жүнімен салыстырылмайды. Ол қойдың жүнінен жеті есе жылы, іс жүзінде суға төзімді және аллергиясыз.

ҚасиетіӨңдеу

Альпаканың, ең алдымен, өзінің жүнімен бағаланады. Ол қойдың жүніне жақын, бірақ одан жеңілірек.

Жануарлардың жүні бірнеше түрге бөлінеді: корольдік альпака - талшықтың диаметрі 19 мкм, нәресте альпакасының - талшықтың диаметрі 22,5 мкм, өте жұмсақ альпака - талшықтың диаметрі 25,5 мкм, ересек альпака - 32 мкм.

Алпака жүні өте төзімді және майы жоқ, сондықтан одан жасалған бұйымдар ұзақ уақыт ластанбайды. Әлемде ешбір жүн альпака жүнімен, әсіресе, балалар альпакасының жүнімен салыстырылмайды. Ол қой жүнінен жеті есе жылы, іс жүзінде су өткізбейді және аллергия тудырмайды.