Тас көмір — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (clean up, replaced: Пайдаланған әдебиеті → Дереккөздер using AWB)
No edit summary
[[Сурет:Coal.jpg|thumb|Көмір]]'''Тас Көмір'''–– көмірлену дәрежесі орташа болатын қазба [[көмір]]. Түсі қара, қара сұр, құрамдас бөліктеріндегі тығыздығы ең жоғарғысы инертинит 1,48 – 1,5 г/см3, ал ең төмені липтинит 1,12 – 1,18 г/см3.
 
Тас Көмірдің петрографиялық құрамы макротиптер немесе Рамазан литотиптер (жылтыр – кларен, жартылай жылтыр – дюрен-кларен, жартылай күңгірт – кларен-дюрен, күңгірт – дюрен және витрен) мен олардың басқа түрөзгерістерінен тұрады. Тас Көмірдің органикалық бөлігіне кіретін элементтер: көміртек 75 – 97 <sup>o</sup>С, сутек 1,5 – 5,5 <sup>o</sup>С, оттек 2 – 18<sup>o</sup>С, азот 0,3 – 3 <sup>o</sup>С аралығында, олардан басқа зиянды қоспа саналатын күкірт пен [[фосфор]] және кейбір сирек элементтер болады. Қазба көмір құрамында битумдар, гумин қышқылдары, фульвоқышқылдары және қалдық [[көмір]] кездеседі.
 
Тас Көмірді техникалық талдау нәтижесінде оның пайдалану үшін қажетті [[физика]]-механикалық қасиеттері: күлділігі, ылғалдылығы, күкірт пен [[фосфор]] мөлшері, ұшқыш заттар шығымы, қызу бөлгіштігі, т.б. анықталады. Тас Көмірді қолдану ауқымы әр алуан. Ол тұрмыстық, энергетикалық отын, металлургия және химиялық өнеркәсіп үшін шикізат ретінде (қ. Кокс, Кокс химиясы көмірөнеркәсібі), сондай-ақ одан сирек және шашыраңқы элементтерді алу үшін пайдаланады. Тас Көмірдің [[Қазақстан]]дағы қоры 71,6 млрд. т-ға тең, оның ішінде кокстелетіні 17%-ды құрайды.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref>
Тіркелгісіз қатысушы