Итошаған — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Қазақстан табиғаты)
 
'''Итошаған''' (Віdens) – күрделігүлділер тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін [[өсімдіктер]] туысы. Жер шарында кең тараған (әсіресе [[Америка Құрама Штаттары|Америкада]]), 200-ден аса түрі белгілі. Қазақстанда өзен мен көлдердің жағалауында, сондай-ақ саз, құм топырақты далада және суғармалы жерлерде өсетін: имек И. (Віdens cernua), үштармақты И. (Віdens tripartita), сәулелі И. (Віdens radiata) деген түрлері бар. Бұлардың биіктігі 10 – 60 см. Тік сабағының жоғары бөлігі бұтақтанып кетеді. Қауырсын тәрізді сүйірленген жапырақтары қарама-қарсы орналасады. Көп гүлді себет гүлшоғырының сыртын екі қатар орам жапырақшалары қоршап тұрады. Оның сыртқысы – жасыл, ал ішкі қабаты – жарғақ тәрізді, қара жасыл жолақты сары түсті болады. Гүлдері қос жынысты, шеткі тілімденген гүлдері жыныссыз келеді. Шілде – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Тұқымша жемісінің бүйірі қысыңқы, төрт қырлы, төбесінде 2 – 4 қылтанағы бар. Итошаған – дәрілік өсімдік, халық медицинасында кеңінен қолданылады. Ол тәбет ашып, ас қорытуды жақсартады, тері ауруы кезінде зат алмасуды қалыпқа келтіреді. Қан кетуді тоқтатып, жүйке жүйесін тыныштандырады. Үштармақты Итошағанның жапырағы мен гүлін қайнатып, балалар шірінше (золотуха) ауруымен ауырғанда ішкізеді. Сондай-ақ жібекті, жүнді сары, ашық жасыл және қоңыр түске бояу үшін қолданылады.
==Сілтемелер==
“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 1 – том
{{stub}}
{{wikify}}
[[санат:Өсімдік]]