Бесқонақ — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
ш (212.19.150.43 (т) өңдемелерінен ArystanbekBot соңғы нұсқасына қайтарды)
 
'''Бесқонақ''' — [[байырғы]] [[қазақ күнтізбесі]]нде қолданылып келген, [[жыл]] айларынан тыс алынатын бес күн. Нақты [[астрономиялық жыл]]дың ұзақтығы бүтін күн санымен өрнектелмейді. Ол жуық түрде [[365,24]] [[тәулік]] (яғни 365 күн 6 сағат) деп есептеледі. [[Тәулік]]тіңТәуліктің ширегін жыл сайын күнтізбеге енгізіп отыру қолайсыз. Сондықтан қазіргі қолданылып жүрген [[Григорий күнтізбесі]]нде бұл ширектерден 4 жылда 1 күн құралатындығы ескеріліп, әрбір 4 жылдың алдыңғы үшеуі 365 күннен, төртіншісі 366 [[күн]] болып алынған. Ал әрқайсысы 30 күндік 12 айдан тұратын [[қазақ күнтізбесі]]нде 360 күн болды. Жыл толық болу үшін оған 5 (кібісе жылдары 6) күн қосу керек. Аптаға толмайтын осы 5 күнді қазақ халқы “Бесқонақ” деп атаған. Айлардан тыс алынатын мұндай күндер басқа халықтарда да болған. Мысалы, б.з.б. 4-мыңжылдықта [[Мысыр]]да 360 күннен кейін қосылатын 5 күнді құдайлар атымен (Осирис, Гор, Сет, Исида және Нефтида) атаған. Ежелгі [[парсы күнтізбесі]]нде қосалқы 5 күн ''“[[фәнджи]]”“фәнджи”'' немесе ''“[[андаргах]]”“андаргах”'' (“ұрланып кіретін” не “кетікті толтыратын”) деп аталған. Фәнджи парсылардың 8- және 9-айының аралығына қойылған. Ежелгі [[соғдаСоғды]]да мен [[Хорезм]] күнтізбелерінде де қосалқы күндер болған. Байырғы қазақ күнтізбесінде “Бесқонақ” үнемі жыл аяғына қосылып отырған. Қазіргі күнтізбе бойынша “Бесқонақ” жыл сайын 17 наурыздан (кібісе жылдары 16 наурыздан) 21 наурызға дейінгі аралыққа келіп отырады.
<ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref>
 
 
{{Қазақтын айлары}}
 
{{Суретсіз мақала}}
 
[[Санат:Қазақ күнтізбесі]]
2233

өңдеме