Менде бір арман бар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

ш
Түйіндемесі өңделмейді
ш
[[Сурет:Martin Luther King - March on Washington.jpg|thumb|upright=1.1|[[Мартин Лютер Кинг]] 1963 жылы сөйлеп жатыр, сөз Вашингтонда "Жұмыс және бостандық үшәнүшін" шарасындамарышында [[түйінсөз]] сөйлеуде.]]
'''Менде арман бар''' ({{lang-en|I Have a Dream}}) - бұл американдық азаматтық құқық белсендісі [[Мартин Лютер Кинг]]тің 1963 жылы 28 тамызда [[Вашингтон]]да "Жұмыс және бостандық үшін" маршында сөйлеген сөзі[[түйінсөз]]і болып, онда азаматтық және экономикалық құқықтар туралы айтады және [[АҚШ]]-тағы [[нәсілшілдік]]ті, [[расизм]]ді ақырластыруға шақырады. Вашингтондағы [[Линкольн мемориалы]]ның баспалдағында тұрып 250 000-нан астам азаматтық құқықтықұқық қолдаушыларына қарата айтылған бұл сөз азаматтық құқық қозғалысының айқындаушы сәті болды және ол АҚШ тарихындағы ең танымал баяндамалардың бірі болдыесептеледі.<ref>{{Cite book|last=Hansen|first= D, D.|date=2003|title=The Dream: Martin Luther King Jr. and the Speech that Inspired a Nation|location=New York, NY|publisher=Harper Collins|page=177|oclc=473993560}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/topic/I-Have-A-Dream|title=I Have a Dream|last=Tikkanen|first=Amy|date=August 29, 2017|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|access-date=May 7, 2019}}</ref>
==Мәтіннің қазақша нұсқасы ==
Бүгін мен сіздермен бірге біздің Отан тарихына бостандық үшінгі ұлы шеру ретінде енетін осы оқиғаның қатысушысы болғаныма қуаныштымын.
 
Жүз жыл бұрын, бүгінгі күні символикалық бейнеде біздің төбемізде көтеріліп тұрған монументтің – ұлы америкалықтың қолымен құлдарды азат ету туралы манифестке қол қойылды. Әділетсіздіктің отына күйген миллиондаған еріксіз құрбандар үшін сол тағдыршешті бұйрық зарыға күткен бақыт шамындай еді. Сол бұйрық азапты тұтқынның басындағы қара түнектің соңғы нүктесін қоюға нұрлы үміт сыйлады.
 
Бірақ жүз жыл өтсе де Негр баяғысынша еріксіз. Жүз жыл өтсе де Негр тағдыры баяғысынша бөлектеудің қатыгез соқпағы мен кемсітудің шынжырында ақсаңдап келеді. Жүз жыл өтсе де Негр баяғысынша шет-шегі жоқ материалдық байлық мұхитының ортасындағы жалқы ғана жоқшылық аралында өмір сүріп келеді. Жүз жыл өтсе де Негр өз елінде жетімдік көріп америкалық қоғамның жиегінде езілуде. Мінеки, біз осы құлақ естіп, көз көрмеген бұзақылықты жария ету үшін осында жиналдық.
 
Келесі бір мағынада, Отанымыздың астанасына біз уәде етілген қарыз үшін жиналдық. Конституцияның және Тәуелсіздік декларациясының әйгілі сөзін құрастыра отырып, біздің республикамызды құрушылар әр бір америкалықтың алдындағы ұзақ мерзімдік міндеттеменің векселіне қол қойды. Бұл міндеттеме ешкімді бөлектемеуді, әрине, ақ пен қара теңдігін, өмірден бөліп алынбайтын құқықты, бостандықты және бақытты өмірге деген ықыластың кепілдігін уәде етті.
 
Америка, шүбәсіз, өзге өңді тұрғындары алдындағы өзінің міндетін орындай алған жоқ. Америка өзінің қасиетті міндетінен бас тартып, Негрге қамтамасыз етілмеген чекті, «шот қаражаты жеткіліксіз» деген белгісі бар чекті ұстатты. Біз әділет банкінің қауқарсыздығына сенуден бас тартамыз. Біз бұл мемлекеттің ұлы мүмкіндіктер қоймасының қаражаты жеткіліксіз екеніне сенуден бас тартамыз. Міне сондықтан да бізге бостандық қазынасы мен әділет қорғанының есігін ашып беретін сол чектің есебін жасау үшін осында жиналдық. Міне сондықтан да, Америкаға толғақты мәселенің өткірлігі туралы ескерту үшін біз осы қасиетті орынға жиналдық. Көңіл жұбатудың сән-салтанаты мен құлдықты біртіндеп күшінен қалдыру транквлизаторын біздің қалтамыз көтермейді. Өмірді демократияның сертіне айналдыратын сағат соқты. Бөлектеудің қараңғы және суық зынданынан босап, нәсілдік әділдіктің нұрлы жолымен жүретін сағат соқты. Отанымызды нәсілдік ескішіліктің оппа құмынан алып шығып, берік бауырластық топырағында нық тұратын сағат соқты. Құдай-тағаланың барша құлдары үшін әділдікті шын жүзеге асырудың сағаты соқты.
 
Өмірді демократияның сертіне айналдыратын сағат соқты. Бөлектеудің қараңғы және суық зынданынан босап, нәсілдік әділдіктің нұрлы жолымен жүретін сағат соқты. Отанымызды нәсілдік ескішіліктің оппа құмынан алып шығып, берік бауырластық топырағында нық тұратын сағат соқты. Құдай-тағаланың барша құлдары үшін әділдікті шын жүзеге асырудың сағаты соқты.
 
Толғақты мәселенің еленбеуі және өзге өңді халықтың батылдығын бағаламауы біздің Отан үшін өліммен тең. Бостандық пен теңдіктің сергек күзі келмейінше, қара өңді халықтың наразылығын растаған бұл аптапты жаз аяқталмақ емес. 1963 жыл – жылдың соңы емес, басы. Егер ертең мемлекет ештеңе болмағандай жұмысына шықса, сонда кім де кім Негр бүгін жиналған ашуын шығарып, ақыры тынышталады деп ойласа қатты қателеседі. Негр өзінің азаматтық құқына ие болмайынша Америка тыныштықты да, татулықты да көрмейді. Көкжиектен жарқыраған бостандық шұғыласы көрінбейінше, көтеріліс құйыны алда Отанымыздың негізгі қағидаттарын шайқалта түсетін болады.
Әділет сарайына бастайтын жылы табалдырықта тұрған өз адамдарыма да айтарым бар. Күн астындағы өзіміздің заңды орынымзға жете отырып, жаман қылықтарға айыпты болмақ емеспіз. Бостандық шөлін өшпенділік пен кекшілдік тостағанынан жұтып қандырмақ емеспіз.
 
Иә, біз күресімізді ылғи да адамгершілік пен тәртіп астында жүргізуіміз керек. Иә, біз өзіміздің шығармашыл қарсылықтың озбырлық ойпаңына құлауына жол бермеуіміз керек. Қайта-қайта физикалық күш пен рухани күш біріккен қарсылықтың асқақ биігіне көтерілуіміз керек. Негритяндық халықтың көкірегін кернеген ерлік рух бізді барлық ақ тәнді бауырларымызға сенбеуге алып келмеуі тиіс. Олардың көпшілігі – соның куәгеріндей бүгін олар да осында тұр – олардың тағдыры біздің тағдырмен егіз екенін түсінді, олардың бостандығы біздің бостандықтан бөлек емес екенін түсінді. Бұл жол жалқы жүруге тым ауыр болмақ.
 
Олардың көпшілігі – соның куәгеріндей бүгін олар да осында тұр – олардың тағдыры біздің тағдырмен егіз екенін түсінді, олардың бостандығы біздің бостандықтан бөлек емес екенін түсінді. Бұл жол жалқы жүруге тым ауыр болмақ.
 
Және бұл жолда, тек алға жүреміз деп қана сөз береміз. Шегінерге жол жоқ. Егер кімде кім азаматтық құқық қорғаушыларға: «Енді қашан тынышталасыңдар?» деп сұраса, Негр қашан тәртіп қызметкерлерінің мағынасыз қатыгездігінің құрбаны болудан құтылмайынша, біз тынышталмаймыз.
 
Және бұл жолда, тек алға жүреміз деп қана сөз береміз. Шегінерге жол жоқ. Егер кімде кім азаматтық құқық қорғаушыларға: «Енді қашан тынышталасыңдар?» деп сұраса, Негр қашан тәртіп қызметкерлерінің мағынасыз қатыгездігінің құрбаны болудан құтылмайынша, біз тынышталмаймыз. Біздің ауыр бейнеттен қалжыраған тәніміздің қаладағы және жол бойындағы қонақ үйлерде демалуына жол берілмейінше біз тынышталмаймыз. Негр тек кішкентай геттодан үлкен геоттоға ғана көше алатын жағдайдан арылмайынша біз тынышталмаймыз. «Тек ақ тәнділерге арналған» деген мейірімсіз жазудан біздің балаларымыз тұлғалық қасиеті мен өз құнын сезінуден айрылуы тоқтамайынша біз тынышталмақ емеспіз. Миссисипидегі Негр дауыс беру құқына ие болмайынша, Нью-Йорктегі Негр әлде-кімге сеніп дауыс бермейінше, біз тынышталмақ емеспіз. Жоқ, тынышталмаймыз, қашан әділет пен туралық бастауының бұлағы селдей тасымайынша, біз тынышталмақ емеспіз.
 
Иә, сіздердің біріңізді бұл жолға кедейлік пен ауыртпалықтың желі айдап келгені маған анық. Енді біріңізді бостандыққа деген құлшыныстарыңыз себебінен қуғындаудың күшті дауылы мен тәртіп сақтаушылардың қатал бораны сілкілеп осы жолға салды. Сіздер – жасампаздық жолындағы азап ардагерлерісіздер. Бейнет түбі зейнет боларына сеніңіздер.