Көлбақа — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Automated import of articles)
 
[[Сурет:Rana ridibunda.jpg|300px|right]]
{{Қорық аймақ | name =КӨЛБАҚА | image =Сурак.jpg|200px| caption =| location = [[Қазақстан]]| area = | established =| governing_body = | world_heritage_site =| website =}}‎ '''Көлбақа ''' (Rana rіdіbunda) – құйрықсыздар отряды бақа тұқымдасына жататын түр. Бақалардың ішіндегі ең ірісі; ұз. 170 мм-ге дейін жетеді. Қоңырқай, жасыл түсті келеді, үстінде күңгірт дақтары болады. Тістері үстіңгі жақ сүйектерінде ғана бар. Тілінің ұшы бос және екі айырылған. Көбінесе суда тіршілік ететіндіктен артқы аяғының жүзу жарғағы жақсы жетілген. Кейде судан жағалауға қоректену үшін шығады. Қорегін ұзын тілімен аулайды. Олар әр түрлі аралас және жалпақ жапырақты орманды, дала мен шөлейт жердегі су қоймаларында және ағысы жылдам өзендерде мекендейді. Қазақстанда негізгі таралу ареалы Орал – Ырғыз – Торғай су айдыны мен Балқаш – Алакөл аралығы болып саналады. Негізгі қорегі – жәндіктер, олардың ішінде қоңыздар, қосқанаттылар, жарғаққанаттылар, түзу қанаттылар, сондай-ақ майда құстардың балапандары, сұртышқандар, басқа қосмекенділердің итшабақтары. Кейбір жағдайда балықтардың шабақтарымен қоректеніп, балық ш-на зиянын тигізеді. Су темп-расы 6 – 9С-та К-ның белсенділігі тоқтайды да су түбіндегі шұңқырға қыстайды. Қыстаудан ақпанның аяғы – маусымның басында шығады. К-лар 3 жылдан соң уылдырық шашады. Аналығы су жылынғанда (15,6 – 18,6С-қа көтерілгенде) ғана уылдырық шашады. Уылдырықтарының саны денесінің ірілігіне байланысты (4000 – 12000-дей) болады. Уылдырық шашу мерзімі 1,5 – 2,5 айға дейін созылады. Су жылы болғанда ғана 7 – 10 күнде ұрықтанған уылдырықтан ұз. 5 – 8 мм-ге жететін итшабақтар жарып шығады. Бір апта өткеннен кейін олардың ұз. 16 – 20 мм-ге жетіп, белсенді қоректене бастайды. К-ның итшабақтары биоценозда (энергия тасымалдаушы) үлкен рөл атқарады, еті кейбір елдерде (мыс., Францияда, Қытайда, т.б.) тағам ретінде пайдаланылады. [[Санат:К]] [[Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы]]
'''Көлбақа''' (''Rana rіdіbunda'') – [[құйрықсыздар отряды]] бақа тұқымдасына жататын түр.
==Сипаттамасы==
Бақалардың ішіндегі ең ірісі, ұзындығы 170 мм-ге дейін жетеді. Қоңырқай, жасыл түсті келеді, үстінде күңгірт дақтары болады. Тістері үстіңгі жақ сүйектерінде ғана бар. Тілінің ұшы бос және екі айырылған. Көбінесе суда тіршілік ететіндіктен артқы аяғының жүзу жарғағы жақсы жетілген. Кейде судан жағалауға қоректену үшін шығады. Қорегін ұзын тілімен аулайды.
==Таралу аймағы==
Олар әр түрлі аралас және жалпақ жапырақты орманды, дала мен шөлейт жердегі су қоймаларында және ағысы жылдам өзендерде мекендейді. Қазақстанда негізгі таралу аймағы [[Орал]] – [[Ырғыз]] – [[Торғай]] су айдыны мен [[Балқаш]] – [[Алакөл]] аралығы болып саналады.
==Өмір сүру дәстүрі==
[[Сурет:Rana ridibunda01a.jpg|100px|left]]
Негізгі қорегі – жәндіктер, олардың ішінде [[қоңыздар]], [[қосқанаттылар]], [[жарғаққанаттылар]], [[түзу қанаттылар]], сондай-ақ майда құстардың балапандары, [[сұртышқандар]], басқа [[қосмекенділер|қосмекенділердің]] [[итшабақтар|итшабақтары]]. Кейбір жағдайда балықтардың шабақтарымен қоректеніп, балық шабақтарына зиянын тигізеді. Су температурасы 6 – 9С-та ''Көлбақаның'' белсенділігі тоқтайды да су түбіндегі шұңқырға қыстайды. Қыстаудан ақпанның аяғы – маусымның басында шығады.
==Көбеюі==
[[Сурет:Rana esculenta Gaulsheim 02.jpg|100px|right]]
''Көлбақалар'' 3 жылдан соң уылдырық шашады. Аналығы су жылынғанда (15,6 – 18,6С-қа көтерілгенде) ғана уылдырық шашады. Уылдырықтарының саны денесінің ірілігіне байланысты (4000 – 12000-дей) болады. Уылдырық шашу мерзімі 1,5 – 2,5 айға дейін созылады. Су жылы болғанда ғана 7 – 10 күнде ұрықтанған уылдырықтан ұзындығы 5 – 8 мм-ге жететін итшабақтар жарып шығады. Бір апта өткеннен кейін олардың ұзындығы 16 – 20 мм-ге жетіп, белсенді қоректене бастайды.
==Пайдасы==
''Көлбақаның'' итшабақтары [[биоценоз|биоценозда]] (энергия тасымалдаушы) үлкен рөл атқарады, еті кейбір елдерде (мысалы, [[Франция|Францияда]], [[Қытай|Қытайда]], т.б.) тағам ретінде пайдаланылады. <ref> [[Қазақ энциклопедиясы|"Қазақ энциклопедиясы"]] , 5 том </ref>
==Пайдаланған әдебиет==
<references/>
{{stub}}
{{wikify}}
[[Санат:К]]
51

өңдеме