Портсмут бітім шарты — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: '''Портсмут бітім шарты'''<ref name="source1">Қазақстан энциклопедиясы, VII-том</ref> (1905) — ''орыс-жапон соғысын...)
 
[[File:Japan Russia Treaty of Peace 5 September 1905.jpg|thumb|upright=1.5| Портсмут бітім шарты]]
'''Портсмут бітім шарты'''<ref name="source1">Қазақстан энциклопедиясы, VII-том</ref> (1905) — ''орыс-жапон соғысын'' (1904 — 05) аяқтаған келісім. 1905 ж. 5 қыркүйекте ''Портсмут'' ([[АҚШ]]) қаласында жасалған. [[Жапония]] соғыста табысқа жеткеніне қарамастан, 1904 ж. шілдеден бастап [[Ұлыбритания]], [[Германия]] және АҚШ арқылы [[Ресей|Ресейді]] бітімге көндіруге тырысты. Ресейдің әлсіреп, Германия мен Жапонияның күшеюін қаламаған Ұлыбритания, [[Франция]], АҚШ дипломатиясы да соғыстың аяқталуына мүдделі болды. ''Цусима'' теңіз шайқасында эскадрасы толық талқандалған Ресей өз елінде басталған революциямен күресу үшін келіссөз жүргізуге келісті. Портсмут бітім шарты бойынша Ресей Ляодун түбегін Порт-Артурмен, Дальниймен қоса, [[Қытай]] Шығыс темір жолының оңтүстік тармағын, [[Сахалин аралы|Сахалин аралының]] оңтүстік бөлігін Жапонияға берді. [[Корея]] Жапонияның ықпал аймағына көшті. Ресей Жапониямен балық аулау жөнінде конвенция жасауға келісті. Екі жақ [[Маньчжурия|Маньчжуриядан]] әскерлерін әкетуге міндеттеніп, Сахалинде бекіністер салмау көзделді. Екі ел Қытай мен басқа шет мемлекеттердің Маньчжурияда сауда мен өнеркәсіп орындарын дамытуына кедергі жасамауға, сонымен қатар Ресей тұтқындағы орыс әскерлеріне қайтаруға кететін шығынды Жапонияға төлеп тұруға келісті. Портсмут бітім шарты 1907 ж. орыс-жапон келісімімен нығайтылды. Бітімнің жасалуы патша өкіметінің революцияны жаныштауына мүмкіндік жасады. Жапонияның 1931 ж. Маньчжурияны басып алуына байланысты Портсмут бітім шарты бұзылды.
 
{{wikify}}
[[Санат:Тарих]]
 
[[ca:Tractat de Portsmouth]]
[[cv:Портсмут килĕшĕвĕ]]
[[da:Portsmouth-traktaten]]
[[de:Vertrag von Portsmouth]]
[[en:Treaty of Portsmouth]]
[[es:Tratado de Portsmouth (1905)]]
[[fr:Traité de Portsmouth]]
[[ko:포츠머스 조약]]
[[it:Trattato di Portsmouth]]
[[he:הסכם פורטסמות']]
[[nl:Verdrag van Portsmouth]]
[[ja:ポーツマス条約]]
[[pl:Traktat z Portsmouth (1905)]]
[[pt:Tratado de Portsmouth]]
[[ru:Портсмутский мирный договор]]
[[fi:Portsmouthin rauhansopimus]]
[[uk:Портсмутський мирний договір]]
[[zh:朴次茅斯和约]]
267

өңдеме