Шойын — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Түйіндемесі өңделмейді
(Жаңа бетте: 200px|thumb|rightШойын (Чугун) - 1) жақсы құйылатын қасиеті бар темірмен көміртектің (2%...)
 
[[Сурет:AluminiumCast-thugunIron-Pan.JPGjpg|200px|thumb|right]]Шойын (Чугун) - 1) жақсы құйылатын қасиеті бар темірмен көміртектің (2% жоғарғы) қорытпасы; 2) темірдің көміртек (2%-тен астам, өдетте, 3—4,5%), қайсыбір мөлшерде [[марганец]] (1,5%-ке дейін), [[кремний]] (4,5%-ке дейін), [[күкірт]] (0,08%-тен аспайды), [[фосфор]] (1,8%- ке дейін), ал кейде басқа да элементтер қосылған қорытпасы. Шойында [[көміртек темір карбиді]] Ғе3С түрінде байланыеқан күйде болуы мүмкін (сұр Шойын). Шойын темір кендерін домна пештерінде балқыту арқьшы алынатын өндеудің бастапқы өнімі; қолданылуы мен химиялық құрамына қарай шойын қолданбалы, яғни болат қорытуға арналған Шойын, құйма Шойын, арнаулы Шойын болып бөлінеді. Шойын құймалардың сапасын жақсарту үшін азғана мөлшерде түрленгіштер косып түрлендіру жөне шойынды әр түрлі элементтермен қоспалау қолданылады.
==Түрлері==
*[[Ақ шойын]] (Белый чугун) - 1) [[карбид]] түрінде көміртек құрамына кіретін, ал омырық бетінің түсі күңгірт-ақшыл болатын шойын; 2) құрамында көміртек темірмен химиялық қосылыс (цементит) түрінде болатын шойын. Ақ шойынның кристалдану процесі Fe-C диаграммасы бойынша жүреді. Қаттылық, беріктік, үйкеліске беріктік, морттық қасиеттері жоғары. Ақ шойын өндеуге келмейтіндіктен, одан қорытпалар гана алынады. Ақ шойынды соқаның тістерін, илем біліктерін, диірменнің шарларын құюға және соғылмалы шойын алу үшін пайдаланады.
1344

өңдеме