Мұхаммед әл-Бұхари: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

Content deleted Content added
57-жол:
==Имам әл-Бұхари туралы ғұламалардың пікірлері==
Имам әл-Бұхари туралы онымен замандас өмір сүрген ғұламалардың көпшілігі өте жақсы пікірде болған. Мысалы, оның хадис ғылымы саласында «Мүміндердің әміршісі» деген лақап атты иеленгенін айтсақ та жеткілікті. Бұл пікірге ешкім де қарсылық танытпаған. Бірде имам Муслим оның маңдайынан сүйіп: «Уа, ұстаздардың ұстазы, мухаддистердің мырзасы және хадистер ақауының емшісі, аяғыңды сүюіме рұқсат ет!»—деп, оған кездесудің өтеуі <ref>Бұл жерде мәжіліс не кездесудің соңында айтылатын сөздер меңзелген. Мүміндердің анасы Айша (Аллаһ оған разы болсын): «Аллаһ елшісі біреумен жолығып, Құран оқыса не ғибадат жасаса, соңында міндетті түрде: «Субханәкә, Аллаһумма, уә бихамдикә, әшһәду әллә иләһә иллә Әнтә, әстағфирукә, уә әтубу иләйкә (Сені дәріптеп, мадақтаймын, Аллаһым! Сенен өзге құдай жоқтығына куәлік беремін, Өзіңнен кешірім өтінем және Өзіңе тәубе қыламын)»,—деп айтатын»,—деген.</ref> жайлы хадиске қатысты сұрақ қойғанда, әл-Бұхари бұл хадистің олқылығын көрсетіп береді. Сонда Муслим: «Сені күншіл ғана жек көруі мүмкін! Бұл дүниеде саған тең келер ешкімнің жоғына куәлік беремін»,—депті.
Биндар: «Мухаддистердің ең көрнектілері төртеу: рейлік—Әбу Зурға, нишапурлық—Муслим, самарқандық—әд-Дәрими және бұхаралық—әл-Бұхари»,—деп айтқан. Имам Ахмад: «Хорасандда оған тең келер ешкім болған емес»,—депті. Әли ибн әл-Мәдини: «Әл-Бұхари ешуақытта өзіне тең келер ешкімді кездестірген емес»,—десе, Исхақ ибн Раһауайһ: «Егер ол Хасанның кезінде өмір сүрсе де, адамдар оның хадистеріне және дүниетанымы мен фиқһқа қатысты біліміне сөзсіз мұқтаж болар еді»,—деген. Әбул-Аббас әд-Дағлауи Бағдад тұрғындарының әл-Бұхариға «Сен мұсылмандармен бірге тұрғанда олардан игілік кетпейді. Өзіңнен кейін сенен жақсы табылмайды, сенің орның әрдайым ойсырап тұрады» деген сөздер жазылған жолдау хат жібергенін айтады. Әбу Хатим әр-Рази: «Расында, ол—Бағдадқа келгендердің ең білімдісі»,—депті. Ибн Хузайма: «Мен бұл дүниеде Аллаһ елшісінің хадистері саласында әл-Бұхаридан артық хабары бар және хадистерді одан көбірек білетін ешкімді көрмедім»,—деп баға берген. Ал әт-Тирмизи: «Мен Иракта да, Хорасанда да тарихты әл-Бұхаридан артық білетін және хадистердің олқылықтары мен иснадын одан артық талдайтын бірде-бір адамды көрмедім»,—деген. <ref>Сахих әл-Бұхари / Ауд. Қ. Спатай. —Алматы: «Кәусар-саяхат» ЖШС, 2009. 9-бет. ISBN 978-601-7016-05-0</ref>
 
==Өмірден озуы==