Гай Галерий Валерий Максимиан (лат. Gaius Galerius Valerius Maximianus), Галерий есімімен көбірек танымал — 293—311 жылдардағы рим императоры. Галерий Сердикидің (заманауи София )маңындағы жергілікті жерден шыққан тегі белгісіз адам болған. Диоклетиан императоры тұсында бас командир қызсетін атқарды. 293 жылы 1 наурзда Диоклетиан Галерияны асрап алып оны өз қызы Валерияны үйлендіре отырып цезарлық орынға отырғызды. Қатар басқарушы ретінде Галерий балқн провинциясын да алды. 293-296 жылдар аралығында Дунайда сарматтар мен готтарға қарсы әскери қимылдар жүргізді, 296-298 жылдар аралығында Арменияда, Сирияда және Месопотамиде парсылармен соғысты. Сол сияқты Галерий ұйымдасқан Диоклетиандықтармен христиандарды қудалауға белсене атсалысты. 306 жылы тамыз болғаннан кейін диоклетиандық мұрагерлік тәртіпті сақтауға тырысты. 311 жылы Галерий Никомедияда обыр дертінен қаза тапты. Фессалоникада ол салтанат аркасын және сарай тұрғызды.[1].

Шыққан тегі мен мансабыӨңдеу

Гарерий 250[2] жылы немесе 255[3]. жылы дүниеге келген. Антикалық ауторларының айтуы бойынша болашақ императордың дүниеге келген жері жайындағы деректер әр қилы боп кетеді: Евтропий Сердика маңындағы Жағалаудағы Дакииде дүниеге келді десе, Аврелий Виктор - Иллирикте дейді.


Галерий появился на свет в 250 ж.[2] или в 255 ж.[4]. Мнения античных авторов относительно места рождения будущего императора расходятся: так, Евтропий сообщает, что он родился в Прибрежной Дакии (ағылш.)русск. неподалёку от Сердики[5], а Аврелий Виктор — в Иллирике[6]. «Извлечения о нравах и жизни римских императоров» уточняют — «на берегу Дуная в Дакии <…> это место он назвал Ромулианским по имени своей матери — Ромулы»[7]. Ромула, мать Галерия, была ревностной приверженкой языческих культов, переселившейся с противоположного берега Дуная, спасаясь от вторжения карпов; отцом — крестьянин, имя которого неизвестно[3]. Позже Галерий утверждал, что «мать его, подобно матери Александра, Олимпиаде, зачала его от соития с драконом»[8].

Сначала он был пастухом, из-за чего получил прозвище — Арментарий[! 1][1]. При императорах Аврелиане и Пробе Галерий служил в армии простым солдатом, но в правление Диоклетиана сумел выбиться в старшие командиры[1].

Тақтың шыңаӨңдеу

Цезарь ретінде жариялауӨңдеу

Парсылармен соғысыӨңдеу

 
Барельеф Арки Галерия

Империя басындаӨңдеу

 
Руины резиденции Галерия в Феликс Ромулиана, Сербия

Екінші тетрархияӨңдеу

Азамат соғысының басыӨңдеу

 
Портрет на фоллисе Флавия Севера — соправителя Галерия

Карнунт съезі және оның салдарыӨңдеу

Никомедия жарлығы және Галерия қазасыӨңдеу

 
Руины дворца Галерия в Феликс Ромулиана

Діни саясатӨңдеу

ЖанұясыӨңдеу

Басқаруының қорытындысыӨңдеу

 
Бірінші тетрархия мүшелері: Диоклетиан, Максимиан Геркулий, Констанций I Хлор және Галерий (порфирлі композиция «Төрт тетрарха», Венеция)

Тұлғасы мен жеке қасиеттеріӨңдеу

Жеңіс атақтарыӨңдеу

СілтемелерӨңдеу

ДереккөздерӨңдеу

  1. М. Грант. Римские императоры. Галерий. М. 1998.
  2. a b DiMaio, Jr., Michael Galerius (305—311 A.D.). An Online Encyclopedia of Roman Emperors. 2008.
  3. Jona Lendering: Galerius Livius.org