Кәдімгі мойыл

Кәдімгі мойыл (лат. Prunus padus) - раушангүлдер тұқымдасы, мойыл туысына жататын бұталы өсімдік.

Кәдімгі мойыл
Cheryomukha.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
(unranked) Қос жарнақтылар
Тұқымдасы: Раушангүлдер тұқымдасы
Тегі: Мойыл (Padus)
Түрі: Кәдімгі мойыл
Екі-есімді атауы
Prunus padus

Ботаникалық сипатыӨңдеу

 
Гүлдеген кезі
  • Биіктігі 10-17 м, бұтақ шоғыры қалың, жайқалып тұрады.
  • Жапырағы сопақша, кезектесе орналасқан, жиегі ара тісті.
  • Гүлдері ұсақ, ақ, кейде қызғылт түсті, 8-12 см-дей болатын шашақ гүлшоғырына топталған.
  • Жемісі сүйекті, қоңыр, қызғылт, қара түсті. Мамыр-маусым айларында гүлдеп, шілде-тамызда жеміс салады.

Өсетін жеріӨңдеу

Су қоймаларының, көлдердің, өзендердің жағаларында, бұталардың арасында, ормандардың шеттерінде өседі.

ҚұрамыӨңдеу

Құрамында алма, лимон қышқылдары, илік заттар, эфир майлары, қант, тұқымында, гүлдерінде, жапырағында, қабығында амигдалин дейтін гликозидтер бар. Амигдалин глюкозаға және синиль қышқылына ажырайды. Синиль қышқылы - адам организмі үшін аса улы зат.

Емдік қасиеті және қолданысыӨңдеу

Халық медицинасында кәдімгі мойылдың жемістерінен жасалған тұнбалар іш өткенді қойдыратын дәрі ретінде пайдаланылады. Гүлдерінен жасалған тұнбаны көз ауруларын емдеуге қолданады. Өкпе ауруларын өсімдіктің гүлдері мен жапырақтарынан жасалған тұнбамен емдейді. Жас бұтақтары қабығының қайнатындысын тер шығаратын дәрі ретінде қолданады, ал тұнбасымен ревматизмді емдейді.[1]

ДереккөздерӨңдеу

  1. Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.