Нивхтар , нивхылар, гиляктар (өз атаулары – «адам») – Ресей Федерациясындағы халық. Хабаров өлкесін, Амур өзенінің төменгі ағысы мен Сахалин аралын мекендейді. Жалпы саны – 4,6 мың (2000). Үлкен моңғолоид нәсілінің солтүстіказиялық типіне жатады. Нивх тілінде сөйлейді. Орыс тілі де тараған. Нивхтар Сахалин мен Амур өзенінің төменгі ағысын мекендеген ежелгі тайпалардың тікелей ұрпақтары.

Нивхтар
Дәстүрлі киімдері

КәсіптеріӨңдеу

Дәстүрлі кәсіптері – балық және теңіз жануарларын (итбалық, т.б.) аулау. Балықты тамаққа пайдаланып, терісінен аяқ киім мен киім тігеді. Қосымша кәсіптері – терімшілік (жидек, өсімдік тамырларын, теңіз жағалауынан моллюскілер, ұлулар, шөптер жинау). Ит өсіріп, етін тамаққа, терісін киім тігуге, сондай-ақ көлік, айырбас құралы ретінде пайдаланады. Ағаштан шаңғы, қайық, итшана, ыдыс-аяқ жасау, қайың қабығынан төсеніштер, себеттер тоқу, ұсталық өнер, сүйек, тері өңдеу сияқты қолөнер түрлері дамыған. Елді мекендері әдетте өзен және теңіз жағалауларында салынады. Қыста жерден 1 – 1,5 м тереңдікте, төртбұрышты етіп қазылған, төбесі домалақ шатырмен жабылған жертөлелерде тұрса, жаздық тұрғын үйлері ағаш сырға-уылдардан салынады. Қыста ит терісінен тігілген тон, оның сыртынан қысқа кеудеше киеді. Бас киімдері – тері құлақшын, жазда матадан немесе қайың қабығынан жасалған конус тәріздес қалпақ.

ТағамдарыӨңдеу

Негізгі тағамдары – балық, орман аңдары мен теңіз жануарларының еті, жидектер, моллюскілер мен жеуге жарамды шөптер. Православие дініне өткенімен дәстүрлі наным-сенімдерін (табиғатқа, аюға табыну, бақсылық, т.б.) сақтаған.[1]

ДереккөздерӨңдеу

  1. Қазақ Энциклопедиясы, 7 том 2 бөлім
Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Nivkhs