Тұлға (лингвистика)

Тұлға (лингвистика)- іс-әрекет процесіне қатысты және оның сөйлеуші адамға субъектіге қатысты айтылатын етістіктің грамматикалық категориясы.

Екінші жақӨңдеу

Екінші жақ - сол адамның немесе затқа арналғанын білдіретін, сол сөзге қатысты, етістік формасына сәйкес бірінші, екінші және үшінші жақ екенін көрсететін жақтың категориялык формасы.

Етістік жақӨңдеу

Етістік жақ - етістік жіктелім парадигмасындағы жақтың категориялық формасын көрсету.

Сөйлеу жағыӨңдеу

Сөйлеу жағы - жақ (персонификация кезіндегі немесе зат және т.б.), берілген автордың сөйлеу актісінің көздері болып табылады; бірінші жақпен салыстырыңыздар.

Инклюзивтік жақӨңдеу

Инклюзивтік жақ - көпше түрдегі сөйлеу ретінде, сонымен біреуге арналған сөз екенін көрсететін бірінші жақ формасы.

Квалифициладырылған жақӨңдеу

Квалифициладырылған жақ - бұл да көпшілік авторлық (көпше түрде).

Анық емес сөйленген жақӨңдеу

Анық емес сөйленген жақ - екінші жақтың формасымен анықталған бірінші жақтың мәні (орыс тілінде Болды, келесің бе - отырсың, отырсың).

Жалпы жақӨңдеу

Жалпы жақ - нақты бір жаққа емес, барлык адамдарға жалпы арналған лексикалық мән.

Белгілі бір жақӨңдеу

Белгілі бір жақ - категориялық жак формасы жіктеу есімдігіне сәйкес қосылуындағы жіктеудің етістік формасында көрсетілген.

Бірінші жақӨңдеу

Бірінші жақ - етістік формасына сәйкес, жақ формасы, сөйлеуші мен әсер етуші субъектіеіне қатысты, белгілі бір адамға арналған сөз, сөз актісіне міндетті түрде қатысу ретінде автордың сөзінен алынған жақ категориясының формасы.

Тыңдаушы жақӨңдеу

Тыңдаушы жақ - тыңдаушы; белгілі бір адамға арналған сөз, сөз актісіне міндетті түрде катысу ретінде.[1]

ДереккөздерӨңдеу

  1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын-Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006. ISBN 9965-808-78-3