Упанишадтар[1] ( санскрит उपनिषत्) Ведалық санскрит тілінде мәтіндер жинағы[2], діни–философиялық трактат. Буддизм және джайнизм діни ілімдеріндегі және кейбір ерте пайда болған индуизм орталық діни ұғымдарын қамтиды.

19-шы ғасырдыӊ «Ригведа» қолжазбасы

Упанишадтар кейде Веданта («Веды ақыры») деп аталады. Себебі Упанишадада ведалардыӊ негізгі ұғымы түсіндірілген.

Упанишадтар тізіміӨңдеу

  • «Мукхья» қағидасы («Мукхья» қағидасына 11 Упанишадтар жатады. Олар бүкіл индуисттамен қабылданған.[3])
  • Ведалық шакха қағидалары
  • «Муктика» қағидасы
  • Секталық упанишадтар
  • Вайшнав упанишадтар

Вайшнав упанишадтарға 14 упанишада жатады:

  1. Нараяна-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  2. Нрисимхатапани-упанишада (Атхарва-веда)
  3. Трипадвибхутимаханараяна-упанишада (Атхарва-веда)
  4. Рамарахасья-упанишада (Атхарва-веда)
  5. Раматапани-упанишада (Атхарва-веда)
  6. Васудева-упанишада (Сама-веда)
  7. Авьякта-упанишада (Сама-веда)
  8. Тарасара-упанишада (Шукла Яджур-веда)
  9. Гопалатапани-упанишада (Атхарва-веда)
  10. Кришна-упанишада (Атхарва-веда)
  11. Хаягрива-упанишада (Атхарва-веда)
  12. Даттатрея-упанишада (Атхарва-веда)
  13. Гаруда-упанишада (Атхарва-веда)
  14. Калисантарана-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  • Шактизм Упанишадтары
  1. Сита-упанишада (Атхарва-веда)
  2. Аннапурна-упанишада (Атхарва-веда)
  3. Деви-упанишада (Атхарва-веда)
  4. Трипуратапани-упанишада (Атхарва-веда)
  5. Трипура-упанишада (Риг-веда)
  6. Бхавана-упанишада (Атхарва-веда)
  7. Саубхагья-упанишада (Риг-веда)
  8. Сарасвати-рахасья-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  9. Бахврича-упанишада (Риг-веда)
  • Шиваизм упанишадтары

Шиваизмға қатысты 14 упанишадтар:

  1. Кайвалья-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  2. Атхарвашира-упанишада (Атхарва-веда)
  3. Атхарвашикха-упанишада (Атхарва-веда)
  4. Брихаджджабала-упанишада (Атхарва-веда)
  5. Калагнирудра-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  6. Дакшинамурти-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  7. Шарабха-упанишада (Атхарва-веда)
  8. Акшамалика-упанишада [Малика-упанишада] (Риг-веда)
  9. Рудрахридая-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  10. Бхасма-джабала-упанишада (Атхарва-веда)
  11. Рудракша-джабала-упанишада (Сама-веда)
  12. Ганапати-упанишада (Атхарва-веда)
  13. Панчабрахма-упанишада (Кришна Яджур-веда)
  14. Джабали-упанишада (Сама-веда)

ДереккөздерӨңдеу