Циан, дициан, синерод, C2N2 — көміртектің азотпен қосылысы.

Физикалық қасиеттеріӨңдеу

Циан өте улы, өткір иісті, түссіз газ, қайнау t –20,7°C, балқу t –34,4°C. Спиртте, эфирде, сірке қышқылында жақсы ериді. Су ерітінділерінде біртіндеп гидролизденіп, қымыздық қышқыл аммоний және оның аммоний тұзын түзеді. Ол өте аз мөлшерде кокс және домина газдарының құрамында болады.

Ашуды тарихыӨңдеу

Оны алғаш 1815 ж. Француз ғалымы Ж.Л. Гей-Люссак Цианды сынапты қыздыру арқылы Hg(CN)2=Hg+(CN)2 алған. Цианға сұйытылған сілтілермен әсер еткенде цианид пен цианат қоспасы:

(CN)2+2КОН=КCN+КCNО+Н2О

күкірт қышқылымен әсер еткенде көгерткіш қышқыл түзіледі.

Химқкалық қасиеттеріӨңдеу

Галогендерге ұқсас.

Ciлтемелер :Өңдеу

"Қазақ Энциклопедиясы", 18 том