Қажарлар

түрікмен тайпасы

Қажарлар — Солтүстік Ирандағы түркі халықтары. Қызылбаш руларының бірінен шыққан. Мекен ететін аумағы Иранның солтүстігі, Горган провинциясындағы Совар-Шаку таулы аймағында және Мазандаран провинциясындағы Хазар-Джериб алқабында қоныстанған.[1] Жалпы саны 30 мың адам.[2]

Қажарлар
Бүкіл халықтың саны

30 000

Ең көп таралған аймақтар

 Иран

Тілдері

қажар тілі

Діні

шиизм, суннизм

ТіліӨңдеу

Қажар тілі - (әзірбайжан тілінің бір диалектісі)[3] Негізінен парсы тілінде сөйлейді

ДініӨңдеу

Қажарлардың басым көпшілігі Иранның мемлекеттік діні – шиизмді ұстанса, аз ғана бөлігі сунниттер.[4]

ТарихыӨңдеу

Қажарлар – аз санды түркітектес халықтардың бірі. Мамандар арасында қажарларды әзірбайжандардың бір бөлігі не өз алдына жеке ұлт ретінде қарауға байланысты екі түрлі болжам бар. Тарихшылардың пайымдауынша, қажарлардың ата-бабалары Иран жеріне ХІІІ-ХІҮ ғасырларда Орта Азиядан қоныс аударыпты. ХҮ ғасырда Анатолияның «түркімендері» құрамында саналған. Жауынгер халықтың әскери қолбасшылары кезіндегі қуатты Сефевид мемлекетінің тірегі болды.[5]

КәсібіӨңдеу

Су жағалауларындағы қажарлар отырықшы егіншілікпен айналысса, тауды мекендейтіндер қой мен ешкі бағады. Дегенмен, көпшілігі қалаларда тұрады және әлеуметтік жағдайлары жақсы. Қажарлардың біраз бөлігі парсылармен ассимиляцияға түсіп, араласып кеткен.[6]

ДереккөздерӨңдеу

  1. Каджары (народ) https://megabook.ru/article/%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%8B%20(%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4)
  2. Большая российская энциклопедия https://bigenc.ru/ethnology/text/2032007
  3. Каджары (народ) https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/496622
  4. Большой энциклопедический словарь https://gufo.me/dict/bes/%D0%9A%D0%90%D0%94%D0%96%D0%90%D0%A0%D0%AB
  5. "Ислам және өркениет" газеті
  6. народы мира / Каджары http://www.etnolog.ru/people.php?id=KADZ