Дәуіт шаян ( лат. Oratosquilla oratoria) – бұл жыртқыш ауызаяқтылар шаянтәріздестерінің Oratosquilla тегі Squillidae тұқымдасы.

Дәуіт шаян
Дәуіт шаян
Ғылыми топтастырылуы
Домен

Эукариоттар

Патшалық

Жануарлар

Тип

Буынаяқтылар

Класс

Шаянтәрізділер

Отряд

Ауызаяқтылар

Тұқымдас

Squillidae

Түр

Дәуіт шаян

Халықаралық ғылыми атауы

Oratosquilla oratoria de Haan, 1844

Қорғалу статусы
Wikispecies-logo.svg
Уикитүрлердегі
жіктелуі
Commons-logo.svg
Ортаққордан
сурет іздеу

Атының этимологиясыӨңдеу

Оның аты оның 1-інші жұп буынаяқтарын дәуіттің алдынғы аяқтарына ұқсатып ұстайтынына байланысты иеленді.

СипатыӨңдеу

Ұзындығы 20 см, массасы 200 г. Шаянтәріздестерге сәйкес, денесі қатты хитинді қабатпен қапталған. 5 жұп буынаяғы бар. Қысқыштары артқа қаратылған буыншалардан тұрады.

Шымшуыр ерекшеліктеріӨңдеу

Қысқыштарын тек өзін-өзі қорғау мен аң аулау мақсатында қолданады.

Сезу мүшелеріӨңдеу

Дәуіт шаяндарда екі тармақты, үлкен, фасеттік көздері бар. Көзінде 16 фоторецептор түрі бар(адамда 3-уі ғана бар). Оған қоса олар инфрақызыл және ультракүлгін сәулелерді көре алады. Ғалымдардың зерттеулерін сәйкес олар қатерлі ісік жасушаларын да көре алады.

АреалыӨңдеу

Тынық мұхитының батыс бөлігінде, Тайвань және Рюкю аралдарынан солтүстіктегі Жапон теңізіне дейін кездеседі.

Тірлік жағдайыӨңдеу

Судың астындағы 5-37 метрге дейінгі таяздықтарда өмір сүреді. Жыртқыш, аң аулаумен айналысады. Су түбінде өмірінің басым бөлігін өткізетін індер қазып, күн көреді. Тұйық әрі аггресивті жануар. Басқа шаянтәрізділерді, балықтарды, моллюскелерді, көпқылтанды кұрттарды аулап, коректенеді. Тек күндізгі уақытта белсенділік көрсетеді, түнде ұйықтайды. Көбею фазасы кезінде аталықтары ұрғашылары үшін өлімге дейін баратын сайыстар жүргізеді.

Экологиялық ахуалыӨңдеу

Дәуіт шаян Ресейдің Қызыл кітабына еңгізілген.

ДереккөздерӨңдеу