Жетібай (Маңғыстау облысы)

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Жетібай деген бетті қараңыз.

Ауыл
Жетібай
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Облысы

Маңғыстау облысы

Ауданы

Қарақия ауданы

Ауылдық округі

Жетібай ауылдық округі

Әкімі

Асанов Қуаныш Сырымұлы

Тарихы мен географиясы
Координаттары

43°35′19″ с. е. 52°05′58″ ш. б. / 43.58861° с. е. 52.09944° ш. б. / 43.58861; 52.09944 (G) (O) (Я)Координаттар: 43°35′19″ с. е. 52°05′58″ ш. б. / 43.58861° с. е. 52.09944° ш. б. / 43.58861; 52.09944 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1961

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

11326 адам (2009)

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

12

Жетібай картада
Жетібай
Жетібай
Жетібай картада
Жетібай
Жетібай

ЖетібайМаңғыстау облысының Қарақия ауданындағы ауыл (2013 ж. дейін - кент[1]), ауылдық әкімшілік округ орталығы.

Географиялық орналасуыӨңдеу

Облыс орталығы — Ақтау қаласынан шығысқа қарай 75 км, аудан орталығы Құрық (Ералиево) аулынан солтүстік-шығысқа қарай 85 км жерде, Маңғыстау үстіртінің солтүстік-батысындағы шөлдік белдемде орналасқан.

ТарихыӨңдеу

Өзімен аттас мұнай-газ-конденсат кен орны негізінде іргесі 1961 жылы қаланған. Кәсіпшіліктің инфрақұрылымы өндірістік ғимараттармен байланысты. Мұнай құбыр жүйесі, тұрғын үй, мәдени-тұрмыстық нысандар 60-жылдарда жедел қарқынмен тұрғызылды. Жетібай кентінің негізінде қазіргі таңда "Ескі Жетібай", "Мүнайшы", "Железодорожный" кенттері жұмыс істейді. Олар арқылы автотрасса және Өзен-Жетібай Ақтау мұнай-газ желісі өтеді.

ХалқыӨңдеу

  • 9153 адам (4565 ер және 4588 әйел адам) (1999)[2];
  • 11326 адам (5763 ер және 5563 әйел адам) (2009)[2].

ЭкономикасыӨңдеу

Жетібайда “Маңғыстаумұнайгаз” АҚ-на біріккен Жетібай, Шығыс Жетібай, Оңтүстік Жетібай мұнай-газ өндіру кәсіпшіліктері бар. Бұлардан өндірілген мұнай Өзен — Жетібай — Ақтау мұнай құбыры арқылы Ақтау портына тасымалданады. 1961 — 1997 ж. аралығында аталған кәсіпшіліктерден 59,5 млн. т мұнай, 11,653 млрд. м3 газ өндіріліп, тұтынушыларға жіберілді. Кент жанындағы карьерден ұлутас өндіріледі. Жетібайда “Маңғыстаумұнайгаз” акционерлік қоғамының “Жетібаймұнайгаз” филиалы, Жетібай технологиялық көлік кәсіпорны, “Маңғыстаугеология” акционерлік қоғамы, т.б. мекемелер жұмыс істейді.

ИнфрақұрылымыӨңдеу

1960 жылдары көптеген өндірістік, байланыс, тұрғын үй, мәдени-ағарту, денсаулық сақтау мекемелерінің ғимараттары салынып, тез қарқынмен өсті.

Кентте 3 орта мектеп, 2 кітапхана, 2 бала бақша, аурухана, емхана, клуб, кинотеатр, мәдениет үйі, стадион, саябақ, т.б. мәдени-ағарту және денсаулық сақтау орындары бар.

ТранспортыӨңдеу

Кент арқылы Ақтау — Жаңаөзен, Қарақия — Жетібай — Шетпе автомобиль жолдары, оның оңтүстік жағындағы Мұнайшы кенті арқылы Ақтау — Жаңаөзен темір жолы өтеді. Жетібай кенті 1984 — 92 жылдары салынған 72 км-лік Жетібай — Өмірзақ магистральдік су құбыры арқылы сумен қамтамасыз етіледі.[3]

ДереккөздерӨңдеу