Каверна[1][2] (латынша: caverna — қуыс)тау жыныстардағы пішіні әр түрлі (пішінсіз дөңгелек), мөлшері 1 мм-ден артық бос кеңістік.

Каверна кеуектен ірі, үңгірден кішірек болып келеді. Құрамы карбонатты кристалды тау жыныстарда (кейде әркелкі шөгінділер арасында) кездеседі. Каверна қалыптасуына қарай алғашқы және кейінгі болып бөлінеді.

  1. тереңнен жоғары көтерілген магманың суып қатаю ерекшеліктерімен байланысты;
  2. судың еріткіштік қабілетіне орай, әсіресе карбонатты шөгінділерде (әктастарда) байқалады. Тау жыныстардың өткізгіштігі мен беріктігін анықтауда кавернаны зерттеудің маңызы өте зор.

Тау жыныстардың қуыстылық өлшемі ретінде қуыстар көлемінің олардың жалпы көлеміне қатынасы алынады. Мұны кейде қуыстылық коэффициенті деп те атайды.

ДереккөздерӨңдеу

  1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.
  2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007 жыл. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6