Басты мәзірді ашу

Тахир хан

(Таһир хан бетінен бағытталған)

Тайыр хан — (15231533) билік құрған Қазақ Ордасының билеушісі.

Тайыр хан
Лауазымы
Ту
Қазақ хандығының 6-шы ханы
1523 — 1533
Ізашары Момыш хан
Ізбасары Бұйдаш хан (Жетісу өңірі)
Тоғым хан (Оңтүстік Қазақстан өңірі)
Ахмет хан (Сырдария өңірі)
Өмірбаяны
Діні Ислам
Дүниеге келуі белгісіз
Қайтыс болуы 1533 жыл(1533)
қазіргі Қырғызстан
Әкесі Әдік сұлтан
Анасы Сұлтан Нігар Ханым
Балалары ханзада Сұламиш

Тайыр хан ел билеуге қабілеті төмен, әскери-саяси және елшілік істерге олақ адам еді. Ол феодалдық қырқыстарды тия алмады, көрші елдердің көпшілігімен: Шайбани әулетімен, Ноғай ордасымен және Моғолстан хандарымен де жауласты. Бұл соғыстарда қазақтар жеңіліп, Қазақ хандығы оңтүстіктегі және солтүстік-батыстағы жерінің біраз бөлігінен айырылып, оның ықпалы тек Жетісуда ғана сақталып қалды. Тахир хан Жетісуға қашып барып Моғолстан ханына қарсы қырғыздармен одақ жасасты. 1527 жылдан кейін ол көбінесе қырғыздарды биледі, ойрат-жоңғарлардың Жетісуға жасаған шабуылына қарсы күресті. Мемлекеттік билік құлдырап, мемлекеттің шекара аумағы қысқара түсті.

Тайыр ханның өлімінен кейін оның інісі Бұйдаш (1533-1534 жж.) қазақ-қырғыз бірлестігінің басшысы болды.

ДереккөздерӨңдеу