Қарашай-малқар тілі

Қарасай-малқар тілі (өзін-өзі атауы: къарачай-малкъар тил) — қарашайлар мен балқарлар сөйлейтін түркі тілдер жанұясына жататын қыпшақ тілдерінің бірі. Оның екі диалектісі бар, айырмашылығы — қарасайлар /tʃ/ және /ʒ/, ал балқарлар /ts/ және /z/ деген екі дыбысты қолданады.

Қарасай-Малқар
Къарачай-Малкъар/Qarachay-Malqar
Сөйлеу орны: Ресей 
Аумағы: Қабарда-Балқария, Қарасай-Шеркесия
Барлық сөйлеушілері: 400,000
Тіл ұясы: Алтай[1] (controversial)
 Түркі
  Қыпшақ
   Құман-Қыпшақ
    Қарасай-Малқар 
Жазу әдісі: Кирил әліпбиі
Тіл белгілері
ISO 639-1: ешқандай
ISO 639-2: krc
ISO 639-3: krc

 


Түркі тілдерінің қыпшақ тобына жатады. Негізінен Ресей Федерациясының Қарасай-Шеркес және Кабарда-Балқар республикаларында таралған. Осы екі республикада мемлекеттік тіл болып табылады. Ресейде 303 мың адам сөйлейді (2002 ж. Санақ). Қазіргі жазуы кириллицаға негізделген.

ӘліпбиіӨңдеу

Қазіргі заманғы қарашай-балқар әліпбиі

А а Б б В в Г г Гъ гъ Д д Дж дж Е е
Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Къ къ Л л
М м Н н Нг нг О о П п Р р С с Т т
У у Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ ъ
Ы ы ь Э э Ю ю Я я

МысалдарӨңдеу

Қазақша Қарашай-балқарша
(кирил)
Қарашай-балқарша
(latın)
Сәлеметсіз бе! Кюнюгюз ашхы болсун! Künügüz aşhı bolsun!
Қалайсыз? Къалайсыз? Qalaysız?
Сенің атың кім? Сени атынг къалайды? Seni atıñ qalaydı?
Сенің жасың нешеде? Санга ненча джыл болады? Saña nença cıl boladı?
Кешіріңіз! Кечериксиз! Keçeriksiz!
Бала шөлмекті сындырды. Джашчыкъ шышаны сындырды. Caşçıq şışanı sındırdı!

СандарӨңдеу

  • 0. ноль
  • 1. бир
  • 2. эки
  • 3. юч
  • 4. тёрт
  • 5. беш
  • 6. алты
  • 7. джети
  • 8. сегиз
  • 9. тогъуз
  • 10.он

СілтемелерӨңдеу

  1. "[1] Ethnologue"

Сыртқы сілтемелерӨңдеу

Үлгі:Lang-stub