Ұзынарал

ҰзынаралБалқаш көлінің орталық тұсындағы түбек.

Ұзынарал түбегі
Орналасуы
46°35′59″ с. е. 75°28′19″ ш. б. / 46.59972° с. е. 75.47194° ш. б. / 46.59972; 75.47194 (G) (O) (Я)Координаттар: 46°35′59″ с. е. 75°28′19″ ш. б. / 46.59972° с. е. 75.47194° ш. б. / 46.59972; 75.47194 (G) (O) (Я) (T)
АкваторияБалқаш
Ел Қазақстан
Ұзынарал (Қазақстан)
Brown 804000 pog.svg
Ұзынарал түбегі
Ұзынарал (Алматы облысы)
Brown 804000 pog.svg
Ұзынарал түбегі

СипатыӨңдеу

Оңтүстіктен солтүстікке қарай 20 км-ге созыла орналасқан, ені 5 — 6 км. Солтүстігін Сарыесік бұғазы қоршап жатыр. Солтүстік-шығысында Ұзынарал аралы, оңтүстік-батысында Ұзынарал қонысы орналасқан. Түбектің батыс жағалауының жер бедері террасалы көлдік жағажай, шығыс бойының бедері жайылма және одан жоғарғы бөлігі террасалы болып келеді. Бетін төрттік кезеңнің (антропогеннің) шөгінді тау жыныстары жауып жатыр.

ӨсімдігіӨңдеу

Шалғынды сұр, бозғылт сұр топырағында шөлейтке тән өсімдіктер өседі.

Атау тарихыӨңдеу

Түбек қазірге дейінгі барлық карталарда Сарыесік түбегі деп қате жазылып келген. Түбектің Ұзынарал аталу себебі, ауыл шаруашылығын ұжымдастыруға дейінгі кезеңде (20 ғ-дың 30-жылдарына дейін) Сарыарқа халқы Балқаш көлін осы тұста суы қатқан бұғаз арқылы көлдің оңтүстігіндегі қамыс-құрағы мен ағашы мол және шөбі қалың Сарыесікатырау құмына өтіп, қыстаған. Көктемде көлдің мұзы ерімей тұрып кері қарай, Сарыарқа жағына малдарын айдап әкеткен. Сондықтан бұғаз әрі-бері өтіп, көшіп-қонуға ыңғайлы болғандықтан Сарыесік деп аталған.[1]

ДереккөздерӨңдеу

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том