Агулдер (агул. агъулар — көп. түр., агъул, агъул-шуй — жек. түр.) — лезгиндер тобына жататын дағыстан халықтарының бірі, Дағыстанның оңтүстік-шығысының орталық бөлігінде (Агул, Құраһ, Табасаран және Дербент аудандары) тұратын Кавказдың байырғы халықтарының бірі. Дінге сенуші агулдар – сүнниттік мұсылмандар (шафиғи мазһабы).

Агулдер
Агульский флаг.png
Агулдердің байрағы
Бүкіл халықтың саны
шамамен 45 000
Ең көп таралған аймақтар
 Ресей 34 160 (2010)
 Әзірбайжан 1373 (2009)
 Канада 745 (2021)
 Түркия 379 (2019)
 Албания 273(2005)
 Украина 128 (2001)
 Грузия 125 (2010)
 Қазақстан 94 (2009)
 Норвегия 28 (2009)
 АҚШ 18(2010)
 Беларусь 17 (2009)
 Индонезия 18 (2019)
 Эстония 7 (2021)
 Армения 4 (2020)
Тілі

агул тілі

Діні

ислам суннит бағыты

Агулдар, лезгиндер тобының басқа халықтары сияқты, Дағыстанның басқа халықтарымен этномәдени жақын. Бұл халықтардың ата-бабалары тарихи тұрғыдан көп тайпалы мемлекеттік бірлестік – Кавказ Албаниясының құрамында болды және «лекс», «албандар (агвандар)» деген жалпы атаумен белгілі болды.

ЭтнонимыӨңдеу

Бұрынғы кезде агулдардың біріккен этнонимі болмаған, тарихи отанынан тыс жерде лезгиндер деген атпен белгілі болған[1].

«Агулдер» этнонимі Агулдере аймағының географиялық атауынан шыққан. Алайда, бұрын агулдердің барлығы өздерін агъулар деп атамаған. Мысалы, Кошандере тұрғындары өздерін — къушанар, Керендере тұрғындары — кIеренар деп атаған[2]. Тек кеңес заманында ғана үш қоғамның (Агулдере, Кушандере, Керендере) барлық тұрғындары ресми түрде агулдер деп атала бастады.

ТіліӨңдеу

ДереккөздерӨңдеу

Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Category:Aghul people