Басты мәзірді ашу

Ерте тарихӨңдеу

Археологиялық қазба қалдықтары бойынша Корей түбегінде алғаш рет адамдар осыдан 70 мың жыл бұрын пайда болған. Хамгён-Пукто, Пхёнан-Намдо, Кёнгидо және Чхунчхон-Пукто провинцияларында палеолит кезеңіне жататын көптеген тастан жасалған еңбек құралдарының қалдықтары табылған. Сол кездегі адамдар үңгірді мекен еткен, сондай-ақ жұпыны үйлер тұрғызған.[1][2]

Ежелгі ЧосонӨңдеу

Аңыз бойынша Корея халқының негізін қалаушылар Тангун атты аспан иесі мен әйел-аюдың ұлы. Бұл оқиға б.з.д. 1300 жылы болған. Тарихшылар Ежелгі Чосон (Ко Чосон) кезеңін Кореяның ең бастапқы кезеңдерінің бірі деп ойлауда. Ежелгі Чосон аумағы Солтүстік Кореяның түбек аралығы мен Ляодун түбегі аралығында орналасқан.

Ерте мемлекеттер (б.з.б. 108  — III ғасыр)Өңдеу

Ко Чосон мемлекеті құлдырағаннан кейін،оның орнына жаңадан 3 мемлекет құрыла бастады. Ол мемлекеттер Махан, Чинхан және Пёнхан. Онымен қоса Ко Чосон ыдырағаннан кейін

Силла, Пэкче және Когурё секілді феодалды мемлекеттер пайда болды. Кейіннен 676 жылы Пэкче мен Когурё Силла елінен жеңіліп Силла елінің аумағына кірді.Жаңа құрылған бұл мемлекет Біріккен Силла деп аталса 935 жылы Корё мемлекеті деген атпен белгілі бола бастады. Дәл осы уақытта Пархэ мемлекеті дами бастады.

Бұл Кореядағы будда дінінің гүлденген сәті еді.

Үш патшалықӨңдеу

Пэкче және Біріккен СиллаӨңдеу

Кейінгі үш патшалықӨңдеу

КорёӨңдеу

Корё атауы 918-936 жылдары ел атауы ретінде қолданысқа ие бола бастады.

Корея сөзі Корё сөзінен шыққан.

Моңғол шапқыншылығыӨңдеу

ЧосонӨңдеу

 
Чосон әулетінің кезеңіндегі сәулет

Чосон тарих сахынасынан кетуіӨңдеу

Корея — Жапония тарыӨңдеу

Тәуелді Корея тарихыӨңдеу

  • Ең бірінші болып Корея елін отарлаған ел Моңғол халқы болды. Корея елі 80 жыл бойы тәуелсіздік жолында күресті. Кейіннен моңғол елі әлсіре бастады. Осы сәтті жақсы пайдаланған Комин патша XIV ғасырдың жартысында өз елін тәуелсіз ете алды.
  • Орыс-жапон соғысы біткеннен кейін Жапония Кореяны отарлай бастады. Алдағы 35 жылды (1910-1945) Корея Жапондықтардың билігімен өткізді.
  • Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапония қатты әлсіреп өз отарлауын тоқтатты. Осы сәтті жақсы пайдаланған КСРО мен АҚШ Корея жерін екіге бөліп алды.

Тәуелсіз КореяӨңдеу

1948 жылы Корея өз тәуелсіздігін алып екіге бөлінді.

Солтүстік Корея ( Корей Халық Демократиялық Республикасы)Өңдеу

1945 жылы Кореяны АҚШ пен КСРО бөліп алды.

Тәуелді болған Корея бостандықты қалады. Сол себепті өздерінің билігін жүргізе бастады. Комитет басшысы Ким Ир Сен болды. 1948 жылдың 9 қыркүйегінде Солтүстік Корея кеңес үкіметінен КХДР деген атпен бостандық алды.

Оңтүстік Корея (Корея республикасы)Өңдеу

1948 жылы 15 тамызда Оңтүстік Корея АҚШ-тан тәуелсіздігін алып،гүлдене бастады.Корея республикасы енді Республика болуға шешім қабылдады. [3]

Кореяның бөлінуіӨңдеу

1945 жылы Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыста жеңілгенінен кейін, Корея шекарасы екі ауқымды әскери жауапкершілікті аймаққа бөлінді:

  1. Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының бақылауында — 38° паралелінен солтүстікке қарай.
  2. АҚШтың бақылауында — 38° паралелінен оңтүстікке қарай. Осының нәтижесінде 1948 жылы осы екі аумақта қос мемлекет орнады:

Екі ел арасында 1949 жылы қарулы қақтығыстарӨңдеу

1950 жылы Солтүстік Корея жетекшісі Ким Ир Сен Мәскеуде болып, Кеңес Одағының қолдауымен қайтты. Оңтүстік Кореяның «Әскери азат ету» жоспарын Қытай жетекшісі Мао Дзэ Дунмен мақұлданды. 1950 жылы 25 маусымда Солтүстік Корея армиясы оңтүстікке жылжыды. 3 күннен кейін олар оңтүстіктің астанасы - Сеулды алды. Қыркүйектің ортасына қарай бүкіл Жартыарал солтүстіктің қолына өтті. Бірақ 7-ші шілдеде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Оңтүстік Кореяға көмекке Халықаралық әскерді жіберуге дауыс берді.

Қыркүйек айында БҰҰ-ның әскерлері (негізінен Америка әскерлері) Оңтүстіктерге көмекке келді. Енді оқиғалар кері жаққа қарай тез дамыды. Американдықтар Сеулды алды, 38-ші параллельден өтіп, КХДР-ға басып кірді. Солтүстік Корея апатты жағдайда болды, кенеттен бұл іске Қытай араласты. Қытай жетекшілері АҚШ-қа соғыс жарияламай, Солтүстік Кореяға әскерін көмекке жіберді. Қытайда олрды ресми «халық еріктілері» деп атады. Қазан айында Қытайдың миллионға жуық әскери Ялуцзян өзені шекарасын өтіп, американдықтармен шайқасқа түсті. Майдан 38-параллельде теңестірілді.

Уақытша бітімӨңдеу

Соғыс тағы үш жылға созылды. 1950 жылғы американдық шабуылы кезінде Солтүстік Кореяға көмекке КСРО бірнеше авиациялық дивизияларды жіберген болатын. Американдықтар қытайлықтардан техникасы бойынша басым еді, 1953 жылы 27 шілдеде соғыс уақытша бітіммен аяқталды.

ДереккөздерӨңдеу

  1. Старк Мириам Archaeology Of Asia — Blackwell Publishing, 2005. — P. 137. — ISBN 1405102128.
  2. 6. Korea, to 540 °C.E. 2001. The Encyclopedia of World History (ағыл.)
  3. «Қазақ энциклопедиясы»