Басты мәзірді ашу

Оңтүстік Африка Одағы

Оңтүстік Африка Одағы (африкаансша Unie van Suid-Afrika; ағылш. Union of South Africa; нидер. Unie van Zuid-Afrika), ОАО — корольдік-доминион, 31 мамыр 1910 - 31 мамыр 1961 жыл аралығында өмір сүрген.

Оңтүстік Африка Одағы
африкаансша Unie van Suid-Afrika
ағылш. Union of South Africa
нидер. Unie van Zuid-Afrika

доминион
Flag of the Cape Colony (1876–1910).svg
 
Flag of the Natal Colony (1875–1910).svg
 
Flag of Orange River Colony.svg
 
Flag of the Transvaal Colony (1904–1910).svg


Flag of South Africa (1928–1994).svg
Flag of South Africa (1928–1994).svg Coat of arms of South Africa (1932–2000).svg
ОАО туы ОАО елтаңбасы
Ұраны
Ex Unitate Vires
қаз. «Күш бірлікте»
Union of South Africa in its region.svg
Астанасы Кейптаун (заңнамалық)

Претория (әкімшілік)
Блумфонтейн (сот)

Тіл(дер)і Ағылшын, Нидерланд, африкаанс (1925 жылдан кейін)
Ақша бірлігі Оңтүстік Африка фунты
Аумағы 2 045 320 км²
Халқы 18 216 000 адам.
Басқару формасы конституциялық монархия
Династиясы Виндзор
Монарх
 - 19101936 Георг V
 - 1936 Эдуард VIII
 - 19361952 Георг VI
 - 19521961 Елизавета II
Генерал-губернатор
 - 19101914 Герберт Гладстон (бірінші)
 - 19591961 Чарльз Роббертс Сварт (соңғы)
Премьер-министр
 - 19101919 Луис Бота (бірінші)
 - 19581961 Хендрик Фервурд (соңғы)
Тарихы
 - 31 мамыр 1910 Құрылуы
 - 11 желтоқсан 1931 Вестминстерлік статут
 - 31 мамыр 1961 Тәуелсіздік

ТарихыӨңдеу

 
ОАО туы 19101912
 
ОАО туы 19121928

31 мамырда 1910 жылы, Британдық парламент қабылдаған Оңтүстік Африка актісі негізінде, Оңтүстік Африка Одағы құрылды, ол төрт Британдық колонияны қамтиды: олар Кабо колониясы, Натали колониясы, Сарғыш өзен колониясы және Трансвааль. ОАО Британия империясының доминионы болды.

1914 жылы Герман Оңтүстік-Батыс Африкасы Ұлыбританиямен оккупацияланды және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Оңтүстік Африка одағының бақылауына, Ұлттар лигасының мандаттық аумағына өтті.

1922 жылы Оңтүстік Родезияда, Британдық Оңтүстік Африка компаниясы бақылауынан шыққан, Оңтүстік Африка одағына қосылуға референдум өтті. Қосылуға 40,6%, қарсы — 59,4 % дауыс берді. Нәтижесінде Оңтүстік Родезии Оңтүстік Африка одағына енгізілген жоқ және Британия империясының ішінде өзін-өзі реттейтін колонияға айналды.

1931 жылы Вестминстерлік статут қабылданды, бұл Оңтүстік Африка Одағының Ұлттар достастығы мемлекеттері мәртебесін бекітті.

1934 жылы пробритандық Оңтүстік Африка партиясының және бурктік Ұлттық партияның бірлестігі Біріккен партия құрылды. 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс басталуымен, өйткені соғыста Оңтүстік Африка одағының жағдайы туралы келіспеушіліктер ыдырап кетті. Ұлттық партия Үшінші Рейхке аяушылық білдіргенімен, ал оңтүстік африкалық тарап, Ұлыбритания жағында соғысуды қажет деп ойлады.

1948 жылы Ұлттық партия сайлауда жеңіске және қара халықтың құқықтарын қатты шектейтін апартеид саясатын жүргізуге бастады. Түпкі мақсаты «Ақтар үшін Оңтүстік Африка» құру болып табылатын, және барлық қара нәсілдерді Оңтүстік Африка азаматтығынан айыруға тырысты. Апартеид кезеңінде дауыс беру құқығынан айырылған қара нәсілділер, қозғалыс еркіндігі құқығынан, білім беруден, аралас неке және т.б. айырылды. Сондай-ақ Коммунистік партияларға толық тыйым салынды. Біріккен Ұлттар Ұйымы Оңтүстік Африка Одағына көптеген санкциялар салғанына қарамастан нәсілдік кемсітушілік саясатын жалғастырды.

1961 жылы Оңтүстік Африка Одағы Ұлттар достастығы құрамынан шықты және толық тәуелсіз мемлекет болды (Оңтүстік Африка Республикасы). Шығу себебі апартеид саясатының Достастығының басқа елдерінде қабылданбауы болды. ОАР Достастыққа мүшелігін 1994 жылы апартеид жүйеcі жойылғаннан кейін қайтарды.

СілтемелерӨңдеу

Үлгі:ОАО тақырыптарда

Үлгі:Британ империясының аумақтары