Басты мәзірді ашу

Тобанияз Әлниязұлы (1875, бұрынғы Закаспий облысы Маңғышлақ у. Жетеней болысы – 9.10.1930, Алматы) – қоғам қайраткері. Діни мектепте бастауыш білім алған. 1915 ж. болыс басқарушысы болып сайланған. 1916 ж. патша жарлығына қарсы шыққаны үшін тұтқынға алынып, 1917 ж. патша өкіметі құлағаннан кейін абақтыдан босатылды. 1918 – 1923 ж. Адай уездік революциялық комитетінің төрағасы. Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесінің жетекшілері – Халел және Жаїанша Досмұхамедовтермен тығыз байланыста болды. Жангелдин экспедициясына қолдау көрсетті. Қазақтар мен түрікмендердің достық қарым-қатынаста болуына күш салып, екі халық арасындағы келіспеушіліктерді бейбіт түрде шешуге қол жеткізді. Қылмыс жасағандарға құн төлету керектігін жақтап, мұны өзі басқарған уезде енгізбекші болды. Кеңестік билікке қарсы Қарақұм өңірінде жүріп жатқан қозғалысқа қолдау танытты. Билік орындарының нұсқауларында жергілікті халықтың тұрмыс-тіршілігіндегі, дініндегі ерекшеліктердің сақталуын талап етті. 1923 ж. Тобаниязға “ұлтшыл”, “діндар” деген айып тағылды. Соған орай ол уездік революциялық комитетінің төрағасы қызметінен босатылды. 1924 – 1928 ж. уездік салық инспекторы болып еңбек етті. 1929 ж. желтоқсанда тұтқынға алынып, ату жазасына кесілді. Тобанияз 1990 ж. 26 сәуірде Қазақ КСР-і Жоғарғы сотының шешімімен ақталды. [1]

ДереккөздерӨңдеу

  1. Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 18 том