Басты мәзірді ашу
Қырым хандығының нышаны - Алтын тарақ таңбасы бар Қырым татарлар туы
Қырым хандығы 15 ғ.

Хайдар хан (Қырым татарша: حيدر Ayder, ?- 1487) — Қырым ханы, Қырым хандығын құрушысы I Қажы Керейдің ұлы.

1456 жылы Хайдар хандықты тартып алуға әрекеттеніп бүлік бастағаны үшін әкесі I Қажы Керей оны ханзадалық шенінен айырады. Бірақ оның қандай бүлік туғызғаны әлі күнге белгісіз. Ағасы I Меңлі Керей I Қырым хандығын билеп тұрған дәуірде Қырымдағы Судак қаласындағы Генуэз бекетіне шабуыл жасап, генуэздықтарға тұтқын болды.

Осман түрік империясы Генуэз бекетін басып алғаннан кейін, 1475 жылы Хайдар хан Қырым хандығының тағына жайғасты. Бірақ хандық мерзімі қысқа болды, інісі Нұр Дәулетпен болған айқаста жеңіліп қалды да, Киев қаласына қашып барды. Кейін Литва ұлы князьдігінде бірмезгіл болып, 1479 жылы Хайдар хан Иван III-нің қорғауына ие болу үшін Мәскеуге аттанды. Көп өтпей Иван III белгісіз себеппен оны Мәскеу солтүстігіне сүргінге айдады.

Хайдар хан 1487 жылы Белоозереде (Вологда облысы) қайтыс болды.

Тағы қараңызӨңдеу


  Қырым хандары

15 ғасыр
I Қажы КерейНұр ДәулетХайдар ханI Меңлі Керей

16 ғасыр
Мехмед I КерейГазы I ГерайСаадет I ГерайИслям I ГерайСахиб I ГерайДәулет I ГирейМехмед II ГерайИслям II ГерайСаадет II ГерайГазы II ГерайФетих I Герай

17 ғасыр
Тохтамыш ГерайСелямет I ГерайЖәнібек ГерейМехмед III ГерайИнает ГерайБахадыр I ГерайМехмед IV ГерайИслям III ГерайАдиль ГерайСелим I ГерайМурад ГерайХаджи II ГерайСаадет III ГерайСафа ГерайДәулет II Гирей

18 ғасыр
Газы III ГерайКаплан I ГерайДәулет III ГирейСаадет IV ГерайМенгли II ГерайФетих II ГерайСелямет II ГерайСелим II ГерайАрслан ГерайХалим ГерайКырым ГерайСелим III ГерайМаксуд ГерайДәулет IV ГирейКаплан II ГерайСахиб II ГерайШахин ГерайБахадыр II Герай