Антон Павлович Чехов

(Чехов Антон бетінен бағытталған)
Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Чехов (айрық) деген бетті қараңыз.

Антон Павлович Чехов (29 қаңтар 1860 жыл, Таганрог, Екатеринослав губерниясы – 15 шілде 1904 жыл, Баденвайлер, Герман империясы) — орыс жазушысы, әңгімелер, повестер, пьесалар авторы, драматург, әлемдегі ең ұлы жазушылардың бірі деп танылған. Әлем драматургиясының классикасы болған төрт шығарма жазған.

Антон Чехов
Антон Павлович Чехов
Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg
Антон Чехов 1900 жылда
Лақап аты

Антоша Чехонте, ағамның ағасы, көкбауыры жоқ адам және т. б.

Туған күні

29 қаңтар 1860 (1860-01-29)

Туған жері

Таганрог, Екатеринослав губерниясы, Ресей империясы

Қайтыс болған күні

15 шілде 1904 (1904-07-15) (44 жас)

Қайтыс болған жері

Баденвайлер, Герман империясы

Азаматтығы

Flag of Russia.svg Ресей империясы
Flag of Germany (1867–1918).svg Герман империясы

Ұлты

Орыс

Мансабы

Жазушы, Публицист, Прозашы, драматург, дәрігер

Бағыты

Реализм

Жанры

Повесть, Әңгіме, Пьеса

Шығармалардың тілі

Орыс тілі

Сыйлықтары

Ғылым Академиясының Пушкин сыйлығы (1888),
Грибоедов сыйлығы (1901)

Қолтаңбасы

Қолтаңбасы

Ол қысқа мысалдар жазушысы ретінде әдебиетте танымалы. Чехов драматург ретінде де көптеген пьесалар жазған.

ШығармаларыӨңдеу

Қысқа мысқыл әңгімелері мен повестері:

  • "Дала"
  • "Көңілсіз оқиға"
  • "Дуэль"
  • "№6 палата"
  • "Бейтаныс адамның әңгімесі"
  • "Еркектер"
  • "Мұқабадағы адам"
  • "Шұңқырда"
  • "Балалар"
  • "Аңшылықтағы драма"
  • "Жылқы аты-тегі"
  • "Семіз бен арық"
  • "Крыжовник"

пьесалар:

  • "Иванов"
  • "Шұғыла"
  • "Ваня аға"
  • "Үш апалы-сіңлі"
  • "Шие саябақ"[1]

Қызықты деректерӨңдеу

  • Чеховтың балалық шағы өзгеше өткен. Басқа балалардай көшеде ойын қуып, қыдырудың орнына ол таңғы бестен түнгі он бірге дейін бауырларымен бірге әкесінің дүңгіршегінде жұмыс істеген. Жұмыс істеп жүріп, гимназияда білім алып және цирк хорында ән салып та үлгерген. Әкесі отбасы мүшелеріне қатал болғандықтан, Чеховқа тігіншілік өнерін меңгеруге тура келеді. Осылайша жазушының балалық шағы да, жастық шағы да өте ауыр өтеді.
  • Антон Чеховтың атасы қарапайым крепостық жұмысшы болады. Алайда асқан даналығымен өзінің жанұясын зорлап, күштеп ұстағандардан азат етіп алады.
  • Кейбір деректерде Чеховтың бойы кішкентай болған деп қате айтылған. Шын мәнінде оның бойы демалыс билетінде 180 см деп көрсетілген.
  • 1890 жылы жазушы Оңтүстік Сахалин аралдарында болып, барлық ауылдарды аралайды. Ал сол жылдары аралда жаңа қоныс аударушылар мен қылмыскерлер көп болатын. Сондай ауылдардың бірінде ол Сонька деген лақап атпен жақсы таныс әйгілі ұрлықшы Софья Блюфштейнді кездестіреді. Ол зергерлік бұйымдарды ұрлағаны үшін Сахалин аралдарында қылмыстық жазасын өтеген.
  • Сахалин аралдарынан кейін ол Батыс Еуропаға саяхаттаған.
  • Антон Чеховтың әулеті өздерінің тектерін ата-бабалары чехтердің арқасында алып жүрміз деп есептеген.
  • Чехов өзінің шығармаларын бүркеншек ат арқылы жариялағанды жақсы көрген. Оның 50-ге жуық бүркеншек аты болған. Соның ішінде ең танымалы Антоше Чехонте болған.
  • Жазушы Тагонрог қаласында дүниеге келген. Бірде Чехов Парижде жүріп, Антокольскийдің мүсіндерін көреді. Кейінірек жазушы одан туған қаласына I Петрдің ескерткішін салып беруді өтінеді. Сөйтіп 1893 жылы Тагонрогта ескерткіш салынады.
  • Ол пошта маркаларынан коллекция жинауды ұнатқан.
  • Чеховтың өміріндегі қызықты оқиғалар иттермен байланысты. Ол өзінің иттерімен сырлас, мұңдас, жолдас болған. Қайда барса да қасынан тастамай алып жүрген [2][3]

ДереккөздерӨңдеу

  1. Ілияс Жансүгіров: Энциклопедия. Алматы . «Кітап» баспасы 2019. 76-бет.
  2. [1]А.П.Чеховтың өмірдерегі
  3. [2]

СілтемелерӨңдеу